BSC – Bangkok Sleep Center

การรักษาโรคนอนไม่หลับ CBT-I คืออะไร ทำแล้วได้ผลจริงหรือไม่?

BSC — Wed, 16 Jul 2025 11:11:33 +0000

การรักษาโรคนอนไม่หลับ CBT-I คืออะไร?

Cognitive Behavioral Therapy for Insomnia หรือ CBT-I คือ การรักษาโรคนอนไม่หลับโดยไม่ใช้ยา แต่จะบำบัดโดยการปรับพฤติกรรมและปรับเปลี่ยนความคิด โดยใช้วิทยาศาสตร์ของการนอนหลับเป็นฐานความรู้ ร่วมกับหลักการทางจิตวิทยา

รักษาจากต้นตอ ด้วยการมองหาความคิดที่บิดเบือน

เวลาที่เราใช้ชีวิตไปเรื่อย ๆ และต้องผ่านเหตุการณ์ต่าง ๆ เรามักจะตัดสิน มีความเชื่อ หรือมีความรู้สึกนึกคิดต่อสิ่งต่าง ๆ ที่บิดเบือนไปจากความจริง (dysfunctional thinking) หลาย ๆ ครั้งความเชื่อเหล่านี้ก็กลับมาสร้างผลกระทบทางลบต่ออารมณ์และความรู้สึกของเราเอง

ดังนั้น ในทางจิตวิทยาจึงมีหลักการการบำบัดว่า ถ้าสามารถช่วยให้ผู้ป่วย ประเมินความคิดให้ถูกต้อง สอดคล้องกับความเป็นจริงต่าง ๆ ได้ และเริ่มจับสังเกตเห็นรูปแบบความคิดที่บิดเบือนไปจากความจริง อาการที่ผิดปกติทางด้านจิตใจและพฤติกรรมต่าง ๆ ของผู้ป่วยก็จะดีขึ้น

CBT-I เป็นแนวทางรักษาที่ต่อยอดมาจาก CBT ที่ใช้หลักการข้างต้นนี้ ในช่วงแรก CBT-I ถูกออกแบบมาเพื่อรักษาโรคซึมเศร้า เรียกว่า CBT (Cognitive Behavioral Therapy) เมื่อการใช้รักษาโรคซึมเศร้าได้ผลดี และมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับชัดเจน จึงได้มีการนำไปประยุกต์ใช้รักษาเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิต และการใช้ชีวิตในด้านอื่น ๆ

ต่อมาจึงประยุกต์ CBT เพื่อรักษาอาการนอนไม่หลับโดยเฉพาะด้วย โดยการผสมผสานเทคนิคหลายด้านที่เกี่ยวกับการปรับความคิดและพฤติกรรมของผู้ป่วย และมุ่งเน้นไปที่การค้นหาความเชื่อมโยงระหว่างวิธีที่เราคิด สิ่งที่เราทำ และวิธีที่เรานอนหลับ

การรักษาโดยวิธีนี้เป็นแนวทางการรักษาที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล และมีการศึกษามากมายที่พบว่าเป็นรักษาที่มีประสิทธิภาพดี โดยไม่ต้องรักษาร่วมกับการใช้ยาเหมือนการรักษาอาการนอนไม่หลับในอดีต

แม้ว่าการรักษาร่วมกับการใช้ยาจะเป็นการรักษาระยะสั้นที่มีประสิทธิผล เพราะสามารถบรรเทาอาการเราได้ทันทีเวลาที่มีความเครียดหรือความตื่นตัวสูง แต่อาจไม่ใช่วิธีรักษาอาการนอนไม่หลับในระยะยาวที่ดีที่สุด ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่นอนไม่หลับของผู้ป่วยแต่ละราย

แนวคิดการรักษาโรคนอนไม่หลับ ด้วย CBT-I ที่สำคัญ

แพทย์หรือนักจิตวิทยาจะสอบถามและทดสอบ เพื่อดูว่าพฤติกรรมใดส่งเสริมการนอนหลับ หรือส่งเสริมให้เกิดปัญหาการนอนหลับกับตัวผู้ป่วย แล้วหาสาเหตุทางด้านความคิด ความรู้สึก และพฤติกรรมที่นำไปสู่อาการนอนไม่หลับได้ในท้ายที่สุด

โดยในระหว่างการรักษา แพทย์อาจแนะนำเทคนิคสำคัญที่ช่วยในการรักษาโรคนอนไม่หลับ ได้แก่

การจำกัดระยะการนอน (sleep restriction) และ การบีบอัดระยะเวลาการนอน (sleep compression) : เป็นหนึ่งในเทคนิคการรักษาอาการนอนไม่หลับเรื้อรังที่มีประสิทธิภาพ ด้วยการจำกัดระยะเวลาการนอนบนเตียงให้น้อยลง เพื่อฟื้นฟูระบบการทำงานของร่างกายในส่วนที่สร้างแรงขับที่จะหลับ (sleep drive)
การบำบัดด้วยการควบคุมสิ่งเร้า (stimulus control therapy) : หลายคนที่มีอาการนอนไม่หลับจะเริ่มกลัวห้องนอนและเตียงของตัวเอง จึงเป็นการเชื่อมโยงทางความรู้สึกในแง่ลบ ซึ่งนำไปสู่ความรู้สึกตื่นเต้นหรือกังวล เมื่อถึงเวลานอน กลยุทธ์นี้ จะช่วยปรับเปลี่ยนเงื่อนไขทางความรู้สึกที่มีต่อสิ่งแวดล้อมในการนอนให้ดีขึ้น ช่วยให้ผู้ป่วยรู้สึกผ่อนคลายเมื่อถึงเวลานอน
การปรับพฤติกรรมและความคิด (Cognitive behavior therapy) : เป็นการปรับเปลี่ยนทัศนคติและความเชื่อต่อสิ่งต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งทำให้ผู้ป่วยเกิดความกังวลใจในการนอนหลับ โดยการค้นหาความเชื่อที่บิดเบือน และแทนที่ด้วยความเชื่อใหม่ที่เอื้อให้ผู้ป่วยสามารถนอนหลับได้ดีขึ้น โดยอาจใช้วิธีการต่าง ๆ เช่น การรักษาด้วยการให้ความรู้ความเข้าใจ (psychoeducation) หรือการปรับโครงสร้างทางความคิด (cognitive restructuring) เป็นต้น
การสร้างเสริมสุขอนามัยในการนอน (Sleep hygiene) : เป็นแนวทางการเปลี่ยนนิสัยการใช้ชีวิตที่ส่งผลต่อการนอนหลับ เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มคาเฟอีน การดื่มแอลกอฮอล์ การออกกำลังกายเป็นประจำ
การฝึกผ่อนคลาย (Relaxation training) : เป็นการฝึกฝนที่ช่วยให้เราสงบจิตใจและร่างกายของตัวเอง เพื่อลดความตื่นเต้นหรือความกังวล ไม่ว่าจะเป็น การทำสมาธิ การนึกภาพ (imaginary training) การฝึกการหายใจ และการผ่อนคลายกล้ามเนื้อ เป็นต้น

นอกจากนี้ ยังมีเทคนิค CBT-I อีกมาก ที่แพทย์หรือนักจิตวิทยาอาจเลือกนำมาใช้ในการรักษาผู้ป่วยโรคนอนไม่หลับ ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายและจิตใจ รวมถึงสาเหตุที่เกิดโรคของผู้ป่วยด้วย

CBT-I เหมาะกับใคร?

CBT-I เหมาะกับผู้ป่วยโรคนอนไม่หลับที่ไม่เคยพบแพทย์มาก่อน หรือแม้แต่ผู้ป่วยที่เคยรักษาโรคนอนไม่หลับด้วยยามาแล้ว (แต่ยังไม่ได้ผลลัพธ์ที่ดีนัก) ก็สามารถเข้ารับการรักษาด้วยวิธี CBT-I ได้ นอกจากนี้ ยังพบหลักฐานสนับสนุนว่า การรักษาด้วยวิธี CBT-I มีผลการรักษาโรคนอนไม่หลับในระยะยาวดีกว่าการใช้ยา benzodiazepine และ nonbenzodiazepine อีกด้วย

อย่างไรก็ตาม มีข้อแนะนำให้ผู้ป่วยปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อวางแผนการรักษา เนื่องจากในบางรายที่มีอาการรุนแรง จำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยยาก่อน จนอาการทุเลาลงแล้วจึงเข้ารับการรักษาด้วย CBT-I ต่อไปได้

ขั้นตอนการรักษาโรคนอนไม่หลับด้วย CBT-I

การรักษาจะเริ่มจากผู้ป่วยเข้ามาพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านการนอนหลับ เพื่อวินิจฉัยแยกโรคว่าอาการนอนไม่หลับของคนไข้ มีแนวโน้มมาจากสาเหตุอะไร

เมื่อแพทย์วินิจฉัยแยกโรคได้แล้วว่า ผู้ป่วยนอนไม่หลับเพราะโรคนอนไม่หลับจริง ๆ เช่น เกิดการตื่นตัวของร่างกาย หรือเพราะมีพฤติกรรมที่ไม่ดีทั้งช่วงเวลานอน ก็จะส่งให้มารับการรักษาโดยวิธี CBT-I โดยนักจิตวิทยาหรือนักบำบัดต่อไป

ขั้นตอนการรักษาโรคนอนไม่หลับ แพทย์จะใช้การพูดคุย การให้ความรู้ และการปรับเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรม รวมถึงไลฟ์สไตล์ของผู้ป่วย โดยมีการสร้างความร่วมมือเพื่อบรรลุเป้าหมายร่วมกัน เช่น สามารถหลับได้เร็ว การนอนหลับมีความต่อเนื่อง และมีคุณภาพการนอนหลับที่ดี เหมาะสมตามศักยภาพของผู้รับการบำบัด

ระยะเวลา และจำนวนครั้งที่ต้องเข้ามารักษา

การรักษาโรคนอนไม่หลับ จะใช้การพบกันประมาณ 6-8 ครั้ง ครั้งละประมาณ 45-60 นาที ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้

ครั้งที่ 1 แจ้งแนวทางรักษา ประเมินปัญหา : จะเป็นการสัมภาษณ์ประวัติเบื้องต้น ทำชุดแบบทดสอบเพื่อประเมินปัญหา และการทำบันทึกประจำวันด้านการนอนหลับ เพื่อวางแผนการรักษาในครั้งถัดไป
ครั้งที่ 2-4 ปรับเปลี่ยนโดยใช้กลยุทธ์ต่าง ๆ :เป็นการรักษาโดยใช้การปรับพฤติกรรมการเข้านอนและตื่นนอน ที่สอดคล้องกับนาฬิกาชีวิต (Body Clock) หรือนาฬิกาชีวภาพ (Biological clock) ของผู้รับบริการ โดยใช้เทคนิคการปรับพฤติกรรมเมื่อต้องเผชิญปัญหาการนอนไม่หลับ ตลอดจนการปรับปรุงแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ของแต่ละบุคคลที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการบำบัดรักษา
ครั้งที่ 5 ฝึกฝนการผ่อนคลาย : ฝึกฝนเทคนิคการผ่อนคลายและการจัดการความเครียด เพิ่มเพิ่มพูนศักยภาพในการนอนให้ดียิ่งขึ้น ลดภาวะการตื่นตัวของระบบประสาทอัตโนมิติที่ส่งผลให้การนอนหลับเกิดขึ้นยาก
ครั้งที่ 6 – 8 คงไว้ซึ่งผลดีของการรักษา : การทำงานร่วมกันโดยใช้การปรับความคิด หรือวิธีคิดที่ส่งผลให้การนอนหลับถูกรบกวน โดยใช้การรู้คิดและพฤติกรรมบำบัด (CBT) เพื่อสร้างเสริมทักษะให้สามารถจัดการปัญหาได้ด้วยตนเอง

รักษาอาการนอนไม่หลับ ซื้อยานอนหลับกินเอง อันตราย!

ไม่มีใครอยากเป็นโรคนี้ และทุกคนล้วนอยากหายขาดจากอาการนอนไม่หลับ แต่ถ้าเรามุ่งไปที่การแก้ไขอาการเลย โดยเฉพาะการซื้อยากินเอง ทั้ง ๆ ที่สาเหตุยังไม่ถูกแก้ไขอย่างถูกต้อง ก็มีโอกาสที่จะไม่หายขาด ต้องใช้ยาต่อเนื่อง เมื่อหยุดใช้ยาก็อาจกลับมาเป็นซ้ำ

นอกจากนี้ อาจเกิดผลข้างเคียงของยาจากการใช้ยาไม่ถูกต้อง เกิดผลกระทบต่อร่างกายในระยะยาวได้ อีกทั้ง ยังมีโอกาสทำให้โรคนอนไม่หลับเป็นหนักขึ้น หรือเรื้อรังมากขึ้นได้อีกด้วย

การนอนไม่หลับ เป็นอาการที่เกิดได้จากหลายสาเหตุ ดังนั้น การมาพบแพทย์หรือนักจิตวิทยาที่ชำนาญการเฉพาะด้าน และได้รับการวินิจฉัยอย่างถี่ถ้วน เพื่อแก้ปัญหาได้อย่างตรงจุดจึงเป็นสิ่งสำคัญ จะเป็นแนวทางที่ปลอดภัยและมีโอกาสรักษาให้หายขาดได้มากกว่า

การรักษาโรคนอนไม่หลับ ด้วย CBT-I ที่กรุงเทพ สลีป เซนเตอร์

การรักษาโรคนอนไม่หลับที่กรุงเทพ สลีป เซนเตอร์ จะมีบริการรักษาโรคนอนไม่หลับแบบ CBT-I โดยนักจิตวิทยาคลินิกที่มีใบอนุญาตประกอบโรคศิลปะ ที่ผ่านการศึกษาด้านการนอนหลับมาโดยเฉพาะ รวมถึงการศึกษาในด้านที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ จิตบำบัดความคิดและพฤติกรรม จิตวิทยาคลินิกและชุมชน ปรัชญาและศาสนา

หากท่านใดสนใจรักษาโรคนอนไม่หลับ ต้องการปรึกษาหรือเข้ารับการตรวจ สามารถติดต่อเข้ามาได้ที่ช่องทางติดต่อต่าง ๆ ของเรา

สรุป

โรคนอนไม่หลับ (Insomnia) เป็นความผิดปกติของการนอนหลับที่ทำให้หลับยาก หลับไม่ทน หรือทำให้เราต้องตื่นขึ้นมาเร็วกว่าเวลาอันสมควร และกำลังเป็นโรคที่ผู้คนเป็นกันมากขึ้นในยุคนี้

แนวทางการรักษาโรคนอนไม่หลับด้วยวิธี Cognitive Behavioral Therapy for Insomnia ที่เรียกว่า CBT-I เป็นแนวทางรักษาโรคนอนไม่หลับที่มีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในกรณีที่มีอาการเรื้อรัง ในปัจจุบันกำลังเป็นที่นิยมมากขึ้น โดยเฉพาะในการแพทย์ตะวันตก เพราะมีงานวิจัยและการศึกษาที่ยืนยันประสิทธิภาพการรักษาด้วยวิธีดังกล่าวว่าได้ผลลัพธ์ที่ดี

อย่างไรก็ดี เนื่องจากแนวทางการรักษาโรคนอนไม่หลับของแต่ละคนอาจแตกต่างกันไปตามสภาพร่างกาย สภาพจิตใจและปูมหลังของผู้ป่วย ดังนั้น หากมีอาการและสงสัยว่า นอนไม่หลับทำอย่างไรดี? มีข้อแนะนำ คือ ผู้ที่มีอาการนอนไม่หลับอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 2 สัปดาห์ขึ้นไป ควรเข้ารับการปรึกษากับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก่อน เพื่อวินิจฉัยถึงสาเหตุอาการต่าง ๆ และนำไปสู่การวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม

ศูนย์ Sleep lab ยินดีให้บริการ และพร้อมให้คำปรึกษาโรคนอนไม่หลับ (Insomnia) แก้ไขปัญหานอนกรน แก้อาการนอนกรน ผู้หญิง-ผู้ชาย พร้อมบริการรักษาภาวะนอนกรน และหยุดหายใจขณะหลับชนิดอุดกั้น (Obstructive Sleep Apnea) โดยการใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก (CPAP) โดยแพทย์เฉพาะทางที่ได้รับการรับรองจาก American Board of Sleep Medicine และเจ้าหน้าที่ ที่คอยให้บริการอย่างอบอุ่น สุภาพ และเป็นกันเอง ในบรรยากาศที่พักส่วนตัวที่เงียบสงบ และร่มรื่น

ฝันร้าย สัญญาณอันตรายของปัญหาสุขภาพการนอน

BSC — Mon, 16 Jun 2025 12:31:11 +0000

คุณตื่นมาด้วยความรู้สึกเหมือนวิ่งหนีอะไรบางอย่างในฝันบ่อยแค่ไหน? หรือเคยสะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะฝันร้าย แล้วไม่สามารถนอนหลับต่อได้อีก? สำหรับบางคน นี่อาจเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นเพียงบางครั้งบางคราว แต่สำหรับอีกหลายคน ฝันร้ายกลับเกิดขึ้นซ้ำ ๆ ทุกคืน จนส่งผลต่อคุณภาพชีวิตโดยไม่รู้ตัว

ฝันร้ายอาจไม่ใช่แค่เรื่องของจินตนาการ แต่มีความสัมพันธ์กับความเครียด ความวิตกกังวล ไปจนถึงโรคซึมเศร้า และปัญหาการนอนหลับที่ต้องการการดูแลจากผู้เชี่ยวชาญโดยตรง หากคุณหรือคนใกล้ตัวกำลังเผชิญกับปัญหานี้ อย่ารอให้ฝันร้ายทำร้ายสุขภาพของคุณไปมากกว่านี้

ที่ Bangkok Sleep Center เรามีทีมแพทย์เฉพาะทางด้านการนอนหลับ พร้อมให้คำปรึกษาและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมสำหรับผู้ที่มีปัญหาฝันร้ายเรื้อรัง นอนไม่หลับ หรือภาวะอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการนอน เพราะการนอนอย่างมีคุณภาพ คือจุดเริ่มต้นของการมีสุขภาพดีในทุก ๆ วัน

ฝันร้ายคืออะไร?

ฝันร้าย คือ ภาวะจากการนอนหลับที่ทำให้ผู้ฝันรู้สึกวิตกกังวล หวาดกลัว หรือเจอกับสถานการณ์ที่รุนแรงจนกระทบจิตใจ มักเกิดขึ้นในช่วงนอนหลับระยะ REM (Rapid Eye Movement) ซึ่งเป็นช่วงที่สมองมีการทำงานสูงและเกิดความฝันขึ้นได้มากที่สุด

ฝันร้ายทำให้ผู้ฝันตื่นขึ้นกลางดึกด้วยความตกใจ เหงื่อออก ใจเต้นแรง หรือหายใจเร็ว และบางครั้งอาจไม่สามารถกลับไปนอนต่อได้ ซึ่งหากฝันร้ายเกิดขึ้นบ่อยครั้ง อาจส่งผลต่อสุขภาพจิตและคุณภาพการนอน เช่น อ่อนเพลียในตอนเช้า เครียดง่าย หงุดหงิด หรือรู้สึกหวาดระแวงแม้ยามตื่น

ฝันร้ายพบได้ในคนทุกวัย แต่พบได้บ่อยในเด็ก โดยเฉพาะเด็กอายุประมาณ 10 ปีหรือน้อยกว่า ซึ่งเด็กในช่วงวัยนี้มักมีจินตนาการสูง และยังไม่สามารถแยกความฝันออกจากความจริงได้ชัดเจน จึงอาจฝันร้ายบ่อยโดยเฉพาะเมื่อได้รับแรงกระตุ้นจากสื่อรุนแรงหรือประสบการณ์ที่ทำให้กลัว

อย่างไรก็ตาม ผู้ใหญ่ก็สามารถประสบกับฝันร้ายได้เช่นกัน โดยเฉพาะในผู้ที่มีความเครียดสะสม ผู้ที่นอนหลับไม่เพียงพอ ผู้ที่ใช้ยาบางประเภท หรือผู้ที่มีภาวะทางจิตเวช เช่น PTSD หรือโรคซึมเศร้า

ฝันร้ายเกิดจากอะไร?

ฝันร้ายเกิดจากหลายปัจจัยที่ส่งผลต่อการทำงานของสมองในช่วงนอนหลับ โดยมีสาเหตุ เช่น

ความเครียดและความวิตกกังวล: ปัญหาชีวิต งาน หรือความสัมพันธ์ มักกระตุ้นให้สมองสร้างฝันที่รบกวนจิตใจ
โรคทางจิตเวช: เช่น โรคซึมเศร้า PTSD หรือความผิดปกติด้านอารมณ์
การใช้ยาและสารกระตุ้น: ยาต้านเศร้า ยานอนหลับ แอลกอฮอล์ หรือคาเฟอีน
นอนหลับไม่เพียงพอหรือนอนไม่สนิท: วงจรการนอนผิดปกติทำให้เกิด REM sleep ถี่ขึ้น
พฤติกรรมก่อนนอน: เช่น ดูหนังสยอง ดื่มคาเฟอีน หรือใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ก่อนนอน
ประสบการณ์กระทบจิตใจในอดีต: เช่น การสูญเสีย อุบัติเหตุ หรือการถูกทำร้าย

ฝันร้ายกับปัญหาสุขภาพ

การฝันร้ายอาจสะท้อนหรือกระตุ้นให้มีปัญหาสุขภาพได้ เช่น

รบกวนการนอนหลับ
ทำให้หลับไม่สนิท ตื่นบ่อย ส่งผลให้นอนน้อยและรู้สึกไม่สดชื่นในตอนเช้า
กระตุ้นความเครียดและวิตกกังวล
โดยเฉพาะหากฝันร้ายซ้ำ ๆ หรือเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ในอดีต
สัมพันธ์กับโรคทางจิตเวช
เช่น โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล PTSD หรือโรคนอนละเมอ
เพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพเรื้อรัง
เช่น ความดันโลหิตสูง ภูมิคุ้มกันต่ำ หรือภาวะอ่อนล้าเรื้อรัง
กระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน
เช่น สมาธิสั้น ประสิทธิภาพการทำงานลดลง หรือความสัมพันธ์กับผู้อื่นมีปัญหา

ฝันร้ายบ่อย ๆ อันตรายแค่ไหน?

ฝันร้าย เป็นภาวะที่เกิดขึ้นขณะนอนหลับ ซึ่งอาจส่งผลต่อสุขภาพและการใช้ชีวิตได้หลายด้าน ผู้ที่ฝันร้ายเรื้อรังอาจนอนพักผ่อนไม่เพียงพอ ส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพอื่น ๆ ตามมา เช่น โรคหัวใจ โรคซึมเศร้า และภาวะอ้วน

ในกลุ่มผู้ที่มีประสบการณ์ฝันร้ายบ่อยครั้งหรือมีอารมณ์เศร้าเป็นพื้นฐานเดิม มักพบว่าฝันร้ายกระตุ้นความทรงจำหรืออารมณ์ด้านลบจากประสบการณ์ที่กระทบจิตใจในอดีต ทำให้อาการทางจิตใจรุนแรงขึ้นได้

ผู้ที่ฝันร้ายเรื้อรังอาจเกิดจากการไม่ได้รับการรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือมีปัญหาสุขภาพจิต เช่น ความเครียด วิตกกังวล หรือโรคซึมเศร้าที่ไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม

หลายการศึกษายังพบว่า ฝันร้ายที่เกิดขึ้นบ่อยอาจเป็นสัญญาณเตือนถึงสุขภาพจิตที่กำลังแย่ลง และหากปล่อยไว้อาจพัฒนาไปสู่ภาวะซึมเศร้าได้ในระยะยาว ดังนั้นหากคุณมีฝันร้ายเป็นประจำ ควรหาทางแก้ไขร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ เพื่อฟื้นฟูคุณภาพการนอนและคุณภาพชีวิตโดยรวม

อาการจากฝันร้าย

ฝันร้ายไม่ใช่แค่ภาพในฝันที่น่ากลัว แต่ยังอาจก่อให้เกิดอาการทางร่างกายและจิตใจได้ เช่น

สะดุ้งตื่นกลางดึก พร้อมอาการหวาดกลัวหรือวิตกกังวล
หัวใจเต้นเร็ว เหงื่อออก หายใจแรง หลังตื่นจากฝัน
นอนหลับไม่สนิท หรือตื่นบ่อย ทำให้รู้สึกเพลียในตอนเช้า
ฝันร้ายซ้ำ ๆ โดยเฉพาะในเนื้อหาเดิมหรือเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์กระทบจิตใจ
อารมณ์แปรปรวนง่าย หงุดหงิด ซึมเศร้า หรือวิตกกังวลในช่วงกลางวัน
กลัวการนอนหลับ เพราะไม่อยากเผชิญกับฝันร้าย
มีอาการละเมอหรือตะโกนระหว่างนอน (ในบางราย)

ฝันร้ายแบบไหนที่บอกว่าควรรีบรักษา

แม้ฝันร้ายจะเกิดขึ้นได้เป็นครั้งคราว แต่หากมีสัญญาณเหล่านี้ คุณอาจกำลังมีปัญหาเกี่ยวกับการนอนหรือสุขภาพจิตที่ควรได้รับการดูแล อาการดังกล่าว เช่น

ฝันร้าย บ่อยกว่า 1–2 ครั้งต่อสัปดาห์ และรบกวนการนอนหลับ
สะดุ้งตื่นกลางดึก จากฝันร้ายแล้วไม่สามารถนอนหลับต่อได้
มีอาการ ใจเต้นแรง เหงื่อออก หายใจเร็ว ขณะตื่นจากฝัน
วิตกกังวลหรือกลัวการนอน เพราะกลัวว่าจะฝันร้ายอีก
ฝันร้ายเริ่ม กระทบกับอารมณ์ สมาธิ และการใช้ชีวิตประจำวัน
รู้สึก เหนื่อยล้าแม้นอนครบชั่วโมง เพราะหลับไม่สนิท
มีประวัติ โรคซึมเศร้า PTSD หรือความเครียดเรื้อรัง
คนรอบข้างสังเกตว่า คุณละเมอ ตะโกน หรือเคลื่อนไหวผิดปกติขณะนอน

ฝันร้ายเกิดขึ้นกับเด็กไหม?

เด็กสามารถฝันร้ายได้ และพบได้บ่อยกว่าผู้ใหญ่ โดยเฉพาะในช่วงอายุ 3–10 ปี ซึ่งเป็นวัยที่จินตนาการกำลังพัฒนา และเด็กยังแยกความจริงออกจากความฝันได้ไม่ชัดเจน ซึ่งฝันร้ายในเด็กมักเกิดจาก

การรับสื่อที่รุนแรง เช่น การ์ตูนหรือหนังที่น่ากลัว
ความเครียดจากการเปลี่ยนแปลง เช่น เข้าโรงเรียนใหม่หรือมีน้อง
ความเจ็บป่วย ไข้ หรือเหนื่อยเกินไปก่อนนอน
ประสบการณ์กระทบจิตใจ เช่น การสูญเสียคนใกล้ชิด

โดยสัญญาณที่บอกว่าเด็กอาจมีปัญหาจากฝันร้าย ได้แก่ สะดุ้งตื่นกลางดึก ร้องไห้ ติดพ่อแม่มากขึ้น หรือต่อต้านการเข้านอน

สำหรับคุณพ่อคุณแม่ควรปลอบโยนอย่างอ่อนโยน หลีกเลี่ยงการลงโทษ และหากฝันร้ายเกิดบ่อยจนรบกวนการนอนหรือพฤติกรรมในตอนกลางวัน ควรปรึกษากุมารแพทย์หรือนักจิตวิทยาเด็ก

ความสัมพันธ์ระหว่างการฝันร้ายและโรคซึมเศร้า

ฝันร้ายบ่อยครั้งอาจไม่ใช่แค่เรื่องของความฝัน แต่สะท้อนถึงภาวะทางจิตใจที่ลึกกว่านั้น เช่น ความเครียดสะสม หรือแม้แต่โรคซึมเศร้า ในบางกรณี ฝันร้ายอาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นก่อนอาการซึมเศร้าจะปรากฏชัดเจน

เมื่อฝันร้ายรบกวนการนอนหลับจนกลายเป็นเรื่องเรื้อรัง อาจเกิดผลกระทบต่ออารมณ์และคุณภาพชีวิต เช่น

หลับไม่สนิท ตื่นกลางดึกจากฝันร้าย
สมองพักไม่พอ รู้สึกเหนื่อยล้า อารมณ์ไม่มั่นคง
วิตกกังวล หดหู่ หรือหมดพลังจะทำสิ่งที่เคยชอบ
คุณภาพชีวิตและการทำงานลดลงอย่างเห็นได้ชัด

หากไม่ดูแลคุณภาพการนอนอย่างเหมาะสม เช่น ปล่อยให้ฝันร้ายเกิดซ้ำโดยไม่จัดการต้นเหตุ อาจทำให้เสี่ยงต่อการเกิดภาวะซึมเศร้าในระยะยาวตามมาได้

การดูแลและป้องกันการฝันร้าย

การฝันร้ายบ่อยครั้งอาจไม่ใช่แค่เรื่องของจิตนาการ แต่สะท้อนถึงความเครียด พฤติกรรมก่อนนอน หรือแม้กระทั่งปัญหาสุขภาพจิต การดูแลและป้องกันฝันร้ายสามารถเริ่มได้จากการปรับพฤติกรรมและใส่ใจสุขภาพโดยรวม ดังนี้

นอนให้เป็นเวลา และพักผ่อนให้เพียงพอ
การนอนอย่างสม่ำเสมอช่วยปรับสมดุลวงจรการนอน ลดความเสี่ยงต่อฝันร้าย
เลี่ยงสิ่งกระตุ้นก่อนนอน
เช่น คาเฟอีน แอลกอฮอล์ หรือการดูสื่อที่รุนแรงหรือตึงเครียดก่อนเข้านอน
สร้างสภาพแวดล้อมที่ช่วยให้ผ่อนคลาย
สร้างสิ่งแวดล้อมในห้องนอนให้เหมาะกับการนอน เช่น ใช้แสงไฟสลัว ปรับอุณหภูมิห้องให้สบาย และหลีกเลี่ยงเสียงรบกวน
ฝึกเทคนิคการผ่อนคลายก่อนนอน
เช่น หายใจลึก ๆ ฟังเพลงเบา ๆ หรือฝึกสมาธิ
จดบันทึกความฝัน
เพื่อสังเกตว่าฝันร้ายเกิดขึ้นจากความเครียดหรือเรื่องใดเป็นพิเศษ
ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
หากฝันร้ายเกิดถี่และส่งผลต่อชีวิตประจำวัน ควรพบแพทย์หรือนักบำบัดการนอนหลับ

รักษาปัญหา นอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
หากมีปัญหานอนกรนหรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ควรรักษาภาวะนี้ตามการแนะนำของแพทย์ เช่น การใช้เครื่อง CPAP หรือปรับพฤติกรรมการนอนให้เหมาะสม

ปรึกษาฟรี!

ฝันร้ายอันตรายกว่าที่คิด เราจึงต้องรีบรักษา

แม้ฝันร้ายจะดูเหมือนแค่ความฝันที่ทำให้สะดุ้งตื่น แต่หากเกิดขึ้นบ่อย ๆ ก็อาจเป็นสัญญาณของความผิดปกติที่ลึกกว่านั้น เช่น ความเครียดเรื้อรัง โรคซึมเศร้า หรือแม้กระทั่งภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ซึ่งล้วนส่งผลต่อคุณภาพการนอนและสุขภาพจิตในระยะยาว

ฝันร้ายเรื้อรังอาจทำให้นอนไม่พอ อารมณ์แปรปรวน ไม่มีสมาธิ และรู้สึกเหนื่อยล้าอยู่ตลอดเวลา หากปล่อยไว้อาจกระตุ้นให้เกิดภาวะซึมเศร้าหรือวิตกกังวลมากขึ้นโดยไม่รู้ตัว ดังนั้น การหาสาเหตุที่แท้จริงจึงเป็นสิ่งสำคัญ ไม่ว่าจะมาจากปัญหาด้านจิตใจ พฤติกรรมการนอน หรือโรคทางกายที่เกี่ยวข้องกับการนอนหลับ

Bangkok Sleep Center ให้บริการตรวจวิเคราะห์การนอน (Sleep Test) และดูแลโดยแพทย์เฉพาะทางด้านการนอนหลับ พร้อมแนวทางการรักษาแบบองค์รวม ทั้งทางร่างกายและจิตใจ เพื่อช่วยให้คุณนอนหลับได้สนิทอีกครั้ง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหายใจไม่อิ่ม

ฝันร้ายบ่อยๆ มีวิธีแก้อย่างไร?

ฝันร้ายบ่อย ๆ แก้ได้โดย ฝึกการผ่อนคลายก่อนนอน นอนพักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงคาเฟอีน และปรึกษาแพทย์หากฝันร้ายรบกวนการนอนบ่อยครั้ง

ฝันร้ายเหมือนจริง เกิดจาก?

ฝันร้ายเหมือนจริงมักเกิดจากความเครียด ความวิตกกังวล หรือประสบการณ์สะเทือนใจที่ฝังลึกในจิตใจ เช่น ภาวะซึมเศร้าหรือ PTSD ทำให้สมองสร้างภาพฝันที่ชัดเจนและรุนแรงขณะนอนหลับช่วง REM

ฝันร้ายมีอะไรบ้าง?

ฝันร้ายที่พบบ่อย เช่น ฝันว่าถูกไล่ล่า ตกจากที่สูง หรือหลงทาง ฝันว่าถูกทำร้าย สูญเสียคนที่รัก หรือประสบอุบัติเหตุรุนแรง บางคนอาจฝันถึงเหตุการณ์ในอดีตที่กระทบจิตใจ เช่น ความรุนแรงหรือการพลัดพราก ซึ่งฝันเหล่านี้มักมาพร้อมความกลัว ตกใจ และทำให้สะดุ้งตื่นกลางดึกบ่อยครั้ง

ฝันร้ายจนสะดุ้งตื่น ทำยังไงดี?

เริ่มจากหายใจลึก ๆ เพื่อให้ร่างกายและหัวใจสงบ จากนั้นอาจลุกขึ้นเดินช้า ๆ หรือเปิดไฟสลัวเพื่อลดความรู้สึกกลัว หลีกเลี่ยงการพยายามนอนต่อทันที หากรู้สึกตึงเครียด อาจใช้วิธีจดบันทึกฝัน ฟังเพลงเบา ๆ หรือดื่มน้ำอุ่นก่อนกลับเข้านอนอีกครั้ง หากฝันร้ายเกิดบ่อยจนรบกวนการนอน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและแนวทางแก้ไข

ฝันร้ายทุกคืน ทำยังไงดี?

ควรเริ่มจากปรับพฤติกรรมก่อนนอน เช่น เข้านอนให้เป็นเวลา หลีกเลี่ยงคาเฟอีน การดูสื่อรุนแรงก่อนนอน และผ่อนคลายด้วยการหายใจลึกหรือฟังเพลงเบา ๆ ก่อนนอน หากยังฝันร้ายทุกคืน ควรพบแพทย์เฉพาะทางด้านการนอนหลับหรือสุขภาพจิต เพื่อประเมินสาเหตุและวางแผนการรักษาอย่างตรงจุด

หายใจไม่อิ่มขณะนอนหลับ เสี่ยงโรคเรื้อรังแบบไม่รู้ตัว!

BSC — Mon, 16 Jun 2025 12:28:38 +0000

หายใจไม่อิ่ม โดยเฉพาะในตอนกลางคืน อาจดูเหมือนอาการทั่วไปที่เกิดจากความเครียดหรือความเหนื่อยล้า แต่ความจริงแล้ว อาการนี้สามารถสะท้อนความผิดปกติของระบบหายใจ การทำงานของหัวใจ หรือแม้แต่ปัญหาการนอนที่ซ่อนอยู่โดยไม่รู้ตัว โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะ หยุดหายใจขณะหลับ ซึ่งอาจเกิดขึ้นซ้ำ ๆ ตลอดคืน ส่งผลให้ร่างกายขาดออกซิเจนโดยที่ผู้ป่วยไม่รู้ตัว

หากปล่อยให้อาการหายใจไม่อิ่มตอนกลางคืนเป็นเรื้อรัง อาจเสี่ยงต่อโรคเรื้อรัง เช่น ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ อารมณ์แปรปรวน รวมถึงประสิทธิภาพในการใช้ชีวิตประจำวันลดลง ดังนั้น การได้รับการตรวจวิเคราะห์คุณภาพการนอนจึงเป็นเรื่องสำคัญในการดูแลสุขภาพในระยะยาว

ในปัจจุบัน มีสถานพยาบาลเฉพาะทางที่พัฒนาแนวทางดูแลการนอน โดยทีมแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญ ให้บริการวินิจฉัยและแนะนำแนวทางการรักษา ซึ่งหากเริ่มสงสัยว่าอาการของคุณผิดปกติหรือไม่ สามารถปรึกษา Bangkok Sleep Center เพื่อประเมินและหาสาเหตุของอาการนอนไม่หลับหรือหายใจไม่อิ่ม เพื่อการรักษาที่เหมาะสมและตรงจุด

หายใจไม่อิ่ม (Dyspnea) คืออะไร?

หายใจไม่อิ่ม หรือ Dyspnea คืออาการที่ร่างกายรู้สึกว่าหายใจเข้าไปไม่สุด หรือหายใจไม่เพียงพอ แม้พยายามหายใจลึกแล้วก็ยังรู้สึกแน่น อึดอัด หรือเหนื่อยง่าย เป็นอาการที่พบได้ทั้งขณะพักหรือออกแรง โดยเฉพาะในช่วงกลางคืน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการนอนหลับ

Dyspnea เป็นภาวะที่เกิดจากหลายสาเหตุ เช่น การทำงานหนักของหัวใจและปอด ภาวะเครียด การนอนกรน ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Obstructive Sleep Apnea) หรือแม้แต่ความผิดปกติทางระบบประสาทและกล้ามเนื้อที่ควบคุมการหายใจ โดยบางครั้งอาจไม่มีอันตรายร้ายแรง แต่หากเกิดขึ้นบ่อย ควรได้รับการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์เฉพาะทางการนอนหลับ

จุดสังเกตของอาการหายใจไม่อิ่ม

หายใจตื้น หรือรู้สึกหายใจเข้าไม่สุด
ต้องถอนหายใจลึก ๆ บ่อย ๆ
แน่นหน้าอก หรือรู้สึกอึดอัดโดยไม่มีเหตุผล
รู้สึกเหนื่อยง่ายแม้ไม่ออกแรงมาก
อาการรุนแรงขึ้นเมื่อกำลังจะนอนหรือในท่านอนหงาย

หายใจไม่อิ่มตอนกลางคืนเกิดจากอะไร?

หายใจไม่อิ่มตอนกลางคืน มักเกิดจากการที่ระบบทางเดินหายใจหรือหัวใจทำงานผิดปกติในช่วงเวลานอนหลับ ทำให้รู้สึกเหมือนหายใจเข้าไม่เต็มปอด รู้สึกแน่น อึดอัด หายใจตื้น หรือสะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะรู้สึกขาดอากาศ โดยอาจมีสาเหตุจากหลายปัจจัย เช่น

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Obstructive Sleep Apnea)
เกิดจากการที่ทางเดินหายใจแคบลงหรือปิดชั่วคราวในขณะนอน ส่งผลให้หายใจติดขัด หรือหยุดหายใจเป็นช่วง ๆ ระดับออกซิเจนในเลือดลดลง ทำให้ร่างกายต้องตื่นขึ้นมาสะดุ้งโดยไม่รู้ตัว
ความผิดปกติของพฤติกรรมการนอน เช่น นอนกัดฟัน ละเมอ ฝันร้าย
พฤติกรรมเหล่านี้อาจกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติ ทำให้เกิดภาวะหายใจผิดจังหวะ หรือรู้สึกหายใจไม่อิ่มโดยไม่รู้ตัว ส่งผลต่อคุณภาพการนอนในระยะยาว
ภาวะชักระหว่างนอน (Nocturnal Seizures)
บางคนอาจมีอาการชักแบบเงียบที่เกิดในช่วงหลับลึก ส่งผลต่อการควบคุมการหายใจและทำให้รู้สึกเหนื่อยหรือหายใจไม่อิ่มหลังตื่นนอน
โรคเกี่ยวกับหัวใจและปอด
เช่น หอบหืด หัวใจล้มเหลว หรือโรคปอดเรื้อรังบางชนิด ซึ่งอาจรบกวนระบบหายใจโดยเฉพาะในขณะนอนหงาย
ความเครียด วิตกกังวล หรือภาวะแพนิคตอนนอน
ภาวะทางจิตต่าง ๆ ส่งผลให้กล้ามเนื้อหายใจตึงตัว รู้สึกแน่นหน้าอก หายใจลำบากแม้ไม่มีโรคทางกาย

หากคุณรู้สึกหายใจไม่อิ่มในช่วงกลางคืนบ่อย ๆ โดยมีอาการอื่นร่วม เช่น สะดุ้งตื่น นอนกัดฟัน ฝันร้าย หรือรู้สึกเหนื่อยทันทีหลังตื่น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจ Sleep Test ซึ่งสามารถค้นหาสาเหตุที่แท้จริงและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

หายใจไม่อิ่ม อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคหรือภาวะต่าง ๆ

อาการ “หายใจไม่อิ่ม” อาจเป็นมากกว่าแค่ความรู้สึกเหนื่อยหรืออึดอัด เพราะอาจสามารถสะท้อนถึงความผิดปกติของระบบหายใจ หัวใจ กล้ามเนื้อ ระบบประสาท หรือแม้แต่ภาวะทางจิตใจได้ เช่น

กลุ่มโรคระบบทางเดินหายใจ

โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) เช่น ถุงลมโป่งพอง หรือหลอดลมอักเสบเรื้อรัง ทำให้การแลกเปลี่ยนออกซิเจนลดลง รู้สึกเหนื่อยและหายใจตื้น
โรคปอดอักเสบ / วัณโรค / หอบหืด ทำให้เนื้อเยื่อปอดอักเสบหรือบวม อากาศเข้าออกลำบาก ส่งผลให้หายใจได้ไม่เต็มที่
โรคพังผืดในปอด ทำให้ปอดแข็งตัว ยืดขยายได้น้อยลง ทำให้หายใจลึกไม่ได้เหมือนปกติ
ภาวะลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด (PE) โดยมีลิ่มเลือดไปอุดหลอดเลือดในปอด ทำให้เกิดอาการหายใจหอบเฉียบพลันและอาจอันตรายถึงชีวิต
กล่องเสียงหดเกร็ง ทำให้หายใจติดขัดที่ระดับลำคอ โดยเฉพาะช่วงหายใจเข้า
ลองโควิด (Long Covid) เป็นผลข้างเคียงจากโควิดที่หายแล้ว แต่อาจหลงเหลืออาการหายใจไม่อิ่มหรือเหนื่อยง่าย
การติดเชื้อโควิด-19 หากเชื้อลงปอด อาจทำให้หายใจลำบากแม้ในผู้ที่เคยแข็งแรงมาก่อน

กลุ่มโรคหัวใจและหลอดเลือด

หัวใจล้มเหลว (Heart Failure) เกิดจากหัวใจสูบฉีดเลือดไม่พอ ทำให้เลือดคั่งในปอด ซึ่งทำให้รู้สึกแน่นหน้าอกและหายใจไม่อิ่ม โดยเฉพาะเมื่อนอนราบ
โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ เกิดจากหลอดเลือดไปเลี้ยงหัวใจแคบลง ทำให้หัวใจขาดเลือด โดยผู้ป่วยจะรู้สึกเหนื่อยและหายใจติดขัดตอนออกแรง
เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ เยื่อหุ้มหัวใจเกิดการอักเสบ ทำให้รู้สึกแน่นตึงเวลาหายใจลึก ๆ
หัวใจเต้นผิดจังหวะ ส่งผลให้หัวใจสูบฉีดเลือดไม่มีประสิทธิภาพ ร่างกายขาดออกซิเจน ทำให้เกิดอาการหายใจไม่ทัน

กลุ่มโรคระบบประสาทและกล้ามเนื้อ

ALS (กล้ามเนื้ออ่อนแรง) ส่งผลให้กล้ามเนื้อช่วยหายใจทำงานได้น้อยลง หายใจได้ไม่เต็มปอด
Myasthenia Gravis (MG) โรคภูมิคุ้มกันทำลายจุดเชื่อมต่อของเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ หากเกิดที่กล้ามเนื้อหายใจ จะทำให้หายใจลำบาก
Multiple Sclerosis (MS) ส่งผลต่อการควบคุมการหายใจโดยระบบประสาท อาจเกิดอาการหายใจผิดปกติได้

กลุ่มโรคต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิซึม

ไทรอยด์เป็นพิษ ทำให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น เหนื่อยง่าย และรู้สึกหายใจไม่อิ่ม
ไทรอยด์อักเสบเรื้อรัง ส่งผลต่อการเผาผลาญพลังงานของร่างกายและทำให้เกิดความเหนื่อยล้าเรื้อรัง
เบาหวานที่มีภาวะคีโตแอซิโดซิส (DKA) ภาวะฉุกเฉินที่ทำให้ร่างกายหายใจลึกและถี่แบบผิดปกติ (Kussmaul breathing)

กลุ่มภาวะทางจิตใจและพฤติกรรม

โรคแพนิค / วิตกกังวลเรื้อรัง ทำให้กล้ามเนื้อหายใจตึงตัว หายใจเร็ว รู้สึกเหมือนขาดอากาศ
กลุ่มอาการไฮเปอร์เวนติเลชัน (hyperventilation) เกิดหายใจเร็วเกินไปโดยไม่รู้ตัว อาจเกิดร่วมกับความเครียดหรืออารมณ์กลัว
ฝันร้าย ละเมอ นอนกัดฟัน ซึ่งจะกระตุ้นระบบประสาทในช่วงนอนหลับ ทำให้หายใจไม่สม่ำเสมอหรือรู้สึกไม่อิ่มขณะตื่น
ภาวะชักขณะนอนหลับ อาจรบกวนจังหวะการหายใจโดยไม่รู้ตัว และจะมีอาการหอบเหนื่อยหลังตื่นนอน

กลุ่มโรคอื่น ๆ ที่ส่งผลต่อระบบหายใจ

โลหิตจางรุนแรง การที่เม็ดเลือดแดงน้อยลง ทำให้ขนส่งออกซิเจนได้น้อย ทำให้รู้สึกหายใจไม่พอ
อ้วนมาก (Obesity Hypoventilation Syndrome) โดยไขมันกดเบียดทรวงอกและกระบังลม ทำให้หายใจตื้น
โรคไตเรื้อรัง ของเสียสะสมในเลือด ส่งผลให้มีภาวะกรดในร่างกายและเหนื่อยง่าย
โรคโครห์น / โรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองบางชนิดมีผลต่อระบบกล้ามเนื้อหายใจหรือเยื่อหุ้มปอด

ประเภทของอาการหายใจไม่อิ่ม

1. หายใจไม่อิ่มแบบเฉียบพลัน

เกิดขึ้นรวดเร็วภายในไม่กี่นาทีจนถึง 2–3 ชั่วโมง มักเกี่ยวข้องกับการออกแรงมากเกินไป ภาวะเครียดฉับพลัน อาการแพ้รุนแรง ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน หรือหลอดเลือดในปอดอุดตัน ทำให้รู้สึกแน่นหน้าอกและหายใจเข้าได้ไม่สุด

2. หายใจไม่อิ่มเรื้อรัง

เป็นภาวะที่มีอาการต่อเนื่องนานกว่า 2–3 สัปดาห์ โดยมักพบในผู้ป่วยที่มีโรคเรื้อรัง เช่น ถุงลมโป่งพอง หลอดลมอักเสบเรื้อรัง ภาวะหัวใจวายเรื้อรัง หรือความดันในหลอดเลือดปอดสูง

3. หายใจไม่อิ่มในขณะนอนหลับ (Paroxysmal Nocturnal Dyspnea: PND)

ผู้ป่วยมักสะดุ้งตื่นกลางดึกจากความรู้สึกหายใจไม่ออก แน่นหน้าอก หรืออึดอัดเมื่ออยู่ในท่านอนราบ ต้องลุกขึ้นนั่งเพื่อหายใจได้ดีขึ้น มักสัมพันธ์กับภาวะหัวใจที่ทำงานลดลง

4. อ่อนแรงจากการหายใจลำบาก

การหายใจไม่สะดวกเรื้อรังอาจทำให้ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ส่งผลให้รู้สึกเหนื่อยง่าย เพลีย หมดแรง แม้ในขณะทำกิจกรรมเบา ๆ

5. ถอนหายใจบ่อยจากความรู้สึกหายใจไม่สุด

บางคนอาจรู้สึกเหมือนหายใจเข้าไม่เต็มที่จนต้องพยายาม “ถอนหายใจ” ลึก ๆ ซ้ำ ๆ เพื่อให้รู้สึกดีขึ้น อาการนี้พบได้ในภาวะเครียด วิตกกังวล ภาวะแพนิค หรือการหายใจผิดจังหวะ โดยที่การทำงานของปอดและหัวใจยังปกติดี

ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะหยุดหายใจขณะหลับและอาการหายใจไม่อิ่ม

อาการหายใจไม่อิ่มในตอนกลางคืน หรือเมื่อตื่นนอน อาจไม่ได้เป็นแค่ความรู้สึกเหนื่อยจากวันหนัก ๆ แต่อาจเป็นสัญญาณของ “ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Obstructive Sleep Apnea – OSA)” ซึ่งเป็นโรคที่พบบ่อยและมักจะถูกละเลย

ภาวะนี้เกิดจากการที่กล้ามเนื้อบริเวณลำคอหย่อนตัวขณะหลับ ทำให้ทางเดินหายใจแคบหรือปิดชั่วขณะ ส่งผลให้ร่างกาย หยุดหายใจเป็นช่วง ๆ ตลอดทั้งคืน แม้บางคนจะไม่รู้ตัว แต่ร่างกายจะตอบสนองด้วยการตื่นขึ้นเล็กน้อยซ้ำ ๆ เพื่อพยายามหายใจ ทำให้การนอนหลับไม่มีคุณภาพ และเกิดความรู้สึก “หายใจและพักผ่อนไม่เต็มที่” แม้จะนอนครบ 7–8 ชั่วโมง

สัญญาณที่อาจบ่งบอกว่าอาการหายใจไม่อิ่มเกี่ยวข้องกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ได้แก่

สะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะรู้สึกเหมือนขาดอากาศ
รู้สึกเพลียมากในตอนเช้า แม้นอนเต็มเวลา
ปวดศีรษะหลังตื่นนอน
นอนกรนเสียงดัง สลับกับช่วงหยุดหายใจเงียบ ๆ
มีอาการง่วงกลางวันหรือหลับในโดยไม่รู้ตัว

หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา ภาวะหยุดหายใจขณะหลับอาจนำไปสู่โรคอื่น ๆ เช่น ความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นผิดจังหวะ เบาหวาน หรือแม้แต่อารมณ์แปรปรวน วิตกกังวล และภาวะซึมเศร้า

ดังนั้น หากไม่ดูแลคุณภาพการนอนให้ดี อาการหายใจไม่อิ่มอาจค่อย ๆ สะสมจนกลายเป็นภาวะเรื้อรังที่ส่งผลต่อสุขภาพทั้งร่างกายและจิตใจในระยะยาวได้

อันตรายจากอาการหายใจไม่อิ่ม อย่ามองว่าแค่เหนื่อยธรรมดา

อาการหายใจไม่อิ่ม อาจดูเหมือนเป็นเพียงความรู้สึกเหนื่อยง่าย หายใจไม่สุด หรืออยากถอนหายใจบ่อย ๆ แต่หากเกิดขึ้นบ่อยครั้ง หรือเป็นในขณะนอนหลับ อาจเป็นสัญญาณเตือนถึงความผิดปกติภายในร่างกายที่ไม่ควรมองข้าม เพราะมี ความเสี่ยงต่อสุขภาพในระยะยาว ดังนี้

อันตรายในระยะสั้น

อ่อนเพลียตลอดวัน เพราะร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ทำให้รู้สึกไม่สดชื่นแม้จะนอนครบ
เวียนศีรษะ หน้ามืด หรือเป็นลม จากการที่สมองได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอในบางช่วง
กระทบต่อการทำงานและสมาธิ ทำให้เกิดอาการล้า หงุดหงิดง่าย หรือทำงานผิดพลาด
นอนไม่หลับ / สะดุ้งตื่นบ่อย ส่งผลให้วงจรการนอนถูกรบกวน

อันตรายในระยะยาว

เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด เช่น หัวใจล้มเหลว ความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นผิดจังหวะ
เสี่ยงภาวะหยุดหายใจขณะหลับโดยไม่รู้ตัว โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการในเวลากลางคืน
อาจเป็นอาการเริ่มต้นของโรคร้ายแรง เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง, ถุงลมโป่งพอง, โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง, หรือแม้แต่เนื้องอกบางชนิด
กระทบต่อสุขภาพจิต เช่น วิตกกังวลเรื้อรัง แพนิค หรือซึมเศร้า จากความรู้สึกหายใจไม่ทั่วปอดเรื้อรัง

สัญญาณเตือนที่ควรรีบพบแพทย์ทันที ได้แก่ หายใจลำบากขณะพัก รู้สึกแน่นหน้าอก มือเท้าเย็น เหงื่อออกผิดปกติ เวียนศีรษะบ่อย หรือมีอาการตอนนอนหลับ

อาการหายใจไม่อิ่มไม่ใช่เรื่องเล็ก การดูแลตั้งแต่เนิ่น ๆ และเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงจะช่วยลดความเสี่ยงในระยะยาว และฟื้นฟูคุณภาพชีวิตให้กลับมาดีขึ้นได้อีกครั้ง

การป้องกันและรักษาอาการหายใจไม่อิ่ม

อาการหายใจไม่อิ่มอาจดูเหมือนเป็นปัญหาเล็ก ๆ แต่หากปล่อยไว้นานโดยไม่ดูแล อาจกลายเป็นสัญญาณของโรคที่ซับซ้อนกว่าเดิมได้ การดูแลและป้องกันตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญ

แนวทางการป้องกันอาการหายใจไม่อิ่ม

นอนหลับให้เพียงพอและมีคุณภาพ
พยายามนอนอย่างน้อย 7–8 ชั่วโมงต่อคืน หลีกเลี่ยงการนอนดึก พักผ่อนให้เป็นเวลา และเลือกท่านอนที่ไม่กดทับระบบหายใจ เช่น นอนตะแคง
ออกกำลังกายเป็นประจำ
การเดิน ว่ายน้ำ หรือฝึกหายใจลึก ๆ จะช่วยให้ปอดแข็งแรงขึ้นและเพิ่มประสิทธิภาพในการหายใจ
ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
เพราะภาวะอ้วนมากอาจส่งผลต่อกล้ามเนื้อหายใจและทำให้รู้สึกหายใจลำบาก
หลีกเลี่ยงสารกระตุ้นหรือมลพิษทางอากาศ
เช่น ควันบุหรี่ ฝุ่นละออง หรือสารเคมีที่อาจกระตุ้นให้เกิดการอักเสบของทางเดินหายใจ
บริหารความเครียดอย่างเหมาะสม
เพราะความเครียดและภาวะวิตกกังวลอาจทำให้เกิดอาการหายใจตื้น หรือถอนหายใจบ่อยโดยไม่รู้ตัว

แนวทางการรักษาอาการหายใจไม่อิ่ม

วินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริง
เช่น ตรวจสมรรถภาพปอด ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) เอกซเรย์ปอด หรือการทำ Sleep Test ในกรณีที่สงสัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
รักษาตามโรคที่เป็นต้นเหตุ
- หากเกิดจากโรคหัวใจหรือปอด แพทย์จะให้การรักษาตรงตามอาการและความรุนแรง
- หากเกิดจากภาวะหยุดหายใจขณะหลับ อาจต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ CPAP ระหว่างนอน
ทำกายภาพบำบัดระบบหายใจ
ช่วยฝึกให้กล้ามเนื้อหายใจทำงานได้ดีขึ้น เช่น การฝึกหายใจแบบพุ่งลม (pursed-lip breathing)
ดูแลสุขภาพจิตควบคู่กันไป
หากอาการเกิดจากภาวะเครียด วิตกกังวล หรือโรคแพนิค อาจต้องได้รับคำปรึกษาจากจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา

วิธีดูแลอาการหายใจไม่อิ่มตอนกลางคืน

อาการหายใจไม่ออกขณะนอนอาจเกิดจากหลายสาเหตุ ตั้งแต่พฤติกรรมการใช้ชีวิตไปจนถึงโรคที่เกี่ยวข้องกับหัวใจหรือปอด การดูแลรักษาจึงควรครอบคลุมทั้งการปรับพฤติกรรม การใช้ยา และในบางกรณีอาจจำเป็นต้องใช้เครื่องมือแพทย์หรือรับการรักษาจากแพทย์เฉพาะทางการนอน

1. การดูแลตัวเองเบื้องต้น

หากยังไม่มีอาการรุนแรง สามารถเริ่มจากการปรับพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อม เช่น

ปรับท่านอนให้เหมาะสม
การหนุนหมอนให้สูงขึ้น หรือใช้เตียงปรับระดับ จะช่วยให้หายใจได้สะดวกมากขึ้น

จัดห้องนอนเพื่อการนอนที่มีคุณภาพ
จัดห้องนอนให้น่านอน ด้วยแสงสลัว อุณหภูมิพอดี เตียงที่สบาย และสิ่งแวดล้อมที่เงียบสงบ ช่วยให้หลับลึกและพักผ่อนได้เต็มที่

หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้
เช่น ฝุ่นในห้องนอน น้ำหอม หรือควันบุหรี่ โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคภูมิแพ้ร่วมด้วย
ควบคุมน้ำหนัก
เพราะภาวะน้ำหนักเกินส่งผลต่อระบบหายใจโดยตรง โดยเฉพาะในท่านอนหงาย
ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
เช่น เดิน โยคะ หรือว่ายน้ำ เพื่อเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการหายใจ
ดื่มน้ำให้เพียงพอ
โดยเฉพาะในช่วงกลางวัน ช่วยให้เสมหะไม่เหนียวข้น ลดโอกาสอุดตันทางเดินหายใจ
ลดแอลกอฮอล์ งดบุหรี่
เพื่อลดการกดการทำงานของระบบหายใจและลดการอักเสบเรื้อรัง
รักษาโรคประจำตัวให้ดี
เช่น หอบหืด ภูมิแพ้ หรือกรดไหลย้อนที่อาจเป็นตัวกระตุ้นให้อาการแย่ลง

2. การใช้ยาเพื่อบรรเทาอาการ

การใช้ยาเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในกรณีที่มีโรคประจำตัวหรืออาการไม่ดีขึ้นหลังจากปรับพฤติกรรม ได้แก่

ยาขยายหลอดลม
สำหรับผู้ป่วยโรคปอด เช่น หอบหืด หรือถุงลมโป่งพอง
ยาคลายเครียดหรือยาต้านซึมเศร้าในบางกรณี
หากพบว่าอาการหายใจไม่อิ่มสัมพันธ์กับความวิตกกังวล
ยาแก้แพ้ หรือยากลุ่มสเตียรอยด์
สำหรับผู้ที่มีภาวะภูมิแพ้หรือหลอดลมอักเสบ
ยารักษาโรคหัวใจ
เช่น ACE inhibitors หรือ Beta-blockers สำหรับผู้ที่มีโรคหัวใจหรือความดันสูง

3. การรักษาด้วยวิธีอื่น

หากอาการยังรุนแรงหรือไม่ตอบสนองต่อการดูแลทั่วไป อาจต้องใช้การรักษาเพิ่มเติม เช่น

ใช้เครื่องช่วยหายใจ CPAP หรือ BiPAP
เหมาะกับผู้ที่มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับหรือภาวะหายใจตื้นในตอนกลางคืน
ออกซิเจนเสริม
สำหรับผู้ที่มีภาวะปอดเสื่อมหรือออกซิเจนในเลือดต่ำ
การพ่นยา หรือจัดฟันดัดช่องลม (oral appliance)
โดยเฉพาะในกรณีที่มีปัญหาโครงสร้างช่องปากและลำคอ
การผ่าตัด (เช่น ผ่าตัดต่อมทอนซิล ผ่าตัดจมูก หรือคอ)
ในกรณีที่โครงสร้างทางเดินหายใจอุดกั้นอย่างรุนแรง

ปรึกษาฟรี!

หายใจไม่อิ่มตอนกลางคืน ส่งผลต่อสุขภาพระยะยาว จึงควรรีบรักษา

อาการหายใจไม่อิ่มขณะนอนหลับ อาจไม่ใช่แค่ความเครียดหรือเหนื่อยล้า แต่ “อาจเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกาย” ว่าระบบหายใจกำลังมีปัญหา อาการเหล่านี้บางครั้งสาเหตุไม่ได้อยู่แค่ที่ปอด แต่อาจซ่อนอยู่ลึกถึง หัวใจ สมอง หรือระบบประสาทที่ควบคุมการหายใจ

โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Obstructive Sleep Apnea) ที่พบได้บ่อย และหลาย ๆ คนไม่รู้ตัวว่าตัวเองมีอาการนอนกรนเสียงดัง สะดุ้งตื่นบ่อย หรือง่วงผิดปกติในตอนกลางวัน ซึ่งอาการเหล่านี้ล้วนบอกว่าร่างกายไม่ได้รับการพักผ่อนที่แท้จริง และอาจเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือโรคหลอดเลือดสมอง

อย่าปล่อยให้ “แค่นอนไม่เต็มอิ่ม” กลายเป็นปัญหาใหญ่ในอนาคต หากคุณเริ่มสงสัยว่ามีอาการดังกล่าวเหล่กำลังเกิดขึ้นกับตัวเอง หรือคนใกล้ตัว ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยอย่างถูกต้องต่อไป
ที่ Bangkok Sleep Center ให้บริการรักษาและให้คำปรึกษาผู้ที่มีปัญหาการนอน โดยทีมแพทย์เฉพาะทางด้านการนอนหลับ มีบริการตรวจ Sleep Test ทั้งที่คลินิกและตรวจที่บ้าน เพื่อวิเคราะห์สาเหตุอย่างละเอียด และแนะนำแนวทางการดูแลที่เหมาะสม รวมถึงปัญหาการนอนอื่น ๆ เช่น อาการนอนไม่หลับ

การนอนที่ดี ไม่ใช่แค่การนอนหลับ แต่ต้อง “หลับลึก หายใจได้เต็มปอด และตื่นมาแบบสดชื่น”
เพราะการมีสุขภาพดี…เริ่มต้นที่การหายใจอย่างมีประสิทธิภาพ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหายใจไม่อิ่ม

อาการหายใจไม่เต็มปอดตอนกลางคืนเกิดจากอะไรได้บ้าง?

อาการหายใจไม่เต็มปอดตอนกลางคืนอาจเกิดจากภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โรคหัวใจ โรคปอด ความเครียดเรื้อรัง หรือสาเหตุอื่น ๆ

อาการหายใจไม่อิ่มอันตรายไหม?

อาการหายใจไม่อิ่มอาจเป็นอันตราย หากเกิดขึ้นบ่อยหรือรุนแรง เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคหัวใจ ปอด หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หากปล่อยไว้อาจเสี่ยงต่อภาวะขาดออกซิเจนเรื้อรัง ซึ่งส่งผลต่อสมองและหัวใจในระยะยาว

นอนแล้วหายใจไม่ค่อยออกควรทําอย่างไร?

หากนอนแล้วรู้สึกหายใจไม่ค่อยออก ควรปรับท่านอนให้นอนตะแคงหรือหนุนหมอนให้สูงขึ้น หลีกเลี่ยงการกินอาหารหนักก่อนนอน และเปิดหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท หากอาการเกิดบ่อยหรือรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ เช่น ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โรคหัวใจ หรือโรคปอด

หายใจแบบไหนควรไปหาหมอ?

ควรไปพบแพทย์หากมีอาการหายใจที่ผิดปกติดังนี้

หายใจลำบากขณะพัก หรือหายใจตื้นตลอดเวลา
แน่นหน้าอก เจ็บหน้าอก หรือหายใจแล้วเจ็บ
หายใจหอบร่วมกับเวียนหัว หน้ามืด หรือเป็นลม
สะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะหายใจไม่ออกบ่อยครั้ง
มีเสียงหวีดขณะหายใจ หรือหายใจไม่อิ่มเรื้อรัง

อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของโรคหัวใจ ปอด หรือระบบประสาทที่ต้องวินิจฉัยอย่างเร่งด่วน

สัญญาณอันตราย จากโรคนอนเยอะเกินไป (Hypersomnia)

BSC — Mon, 16 Jun 2025 11:08:46 +0000

คุณเคยรู้สึกไหมว่า…นอนเท่าไหร่ก็ยังไม่พอ ตื่นมาแล้วยังรู้สึกง่วง เพลีย หรือไม่มีแรงจะเริ่มต้นวันใหม่ ทั้งที่นอนมาเป็นสิบชั่วโมง? อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่เรื่องเล็กน้อยที่แค่พักผ่อนเพิ่มแล้วจะดีขึ้นเสมอ เพราะในบางกรณี การนอนเยอะเกินไป อาจกำลังสะท้อนปัญหาสุขภาพบางอย่างที่ซ่อนอยู่โดยที่เราไม่รู้ตัว

หลายคนไม่ทันสังเกตว่า ความผิดปกติในการนอน ไม่ว่าจะนอนมากเกินไปหรือนอนไม่พอ ล้วนส่งผลต่อทั้งร่างกายและจิตใจมากกว่าที่คิด หากคุณรู้สึกว่าวงจรชีวิตเริ่มรวน หรืออยากเข้าใจสาเหตุของความเหนื่อยล้าเรื้อรังที่แก้ไม่หาย การเข้ารับการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนหลับเป็นทางเลือกหนึ่งที่จะช่วยแก้ปัญหาการนอนได้อย่างตรงจุด

นอนเยอะเกินไป คืออะไร?

ภาวะนอนเยอะเกินไป หรือ Hypersomnia คืออาการที่นอนเท่าไรก็ไม่รู้สึกพอ ง่วงบ่อย งีบหลับระหว่างวันหลายครั้ง แม้จะนอนมากกว่า 8 ชั่วโมงแล้วก็ตาม บางคนอาจหลับกลางวันซ้ำ ๆ หรือเผลอหลับในขณะกินข้าว พูดคุย หรือทำงาน

ภาวะนี้ไม่ได้เกิดจากความขี้เกียจหรือพฤติกรรมล้วน ๆ แต่อาจเกี่ยวข้องกับปัญหาสุขภาพ เช่น โรคหัวใจ ความผิดปกติของสมอง ภาวะซึมเศร้า หรือโรคหยุดหายใจขณะหลับ หากเป็นบ่อย ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและแนวทางรักษาอย่างเหมาะสม

นอนเยอะเกินไปเกิดจากอะไร?

การนอนเยอะเกินไป อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น

ร่างกายอ่อนล้าสะสมมานาน หรือพักผ่อนไม่พอจนต้องนอนชดเชย
เปลี่ยนเวลานอนบ่อย เช่น ทำงานเป็นกะ หรือเพิ่งเดินทางข้ามประเทศ
ระบบของร่างกายไม่ปกติ เช่น ฮอร์โมนไม่สมดุล หรือไทรอยด์ทำงานน้อยกว่าปกติ
อารมณ์และความเครียด โดยเฉพาะในคนที่มีภาวะซึมเศร้า อาจทำให้อยากนอนเพื่อหนีจากความรู้สึกซึมเศร้า
ยาบางชนิด อาจมีฤทธิ์ง่วงหรือกดระบบประสาท
โรคทางกาย เช่น เบาหวาน หรือโรคหัวใจที่ทำให้อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
กรน หรือมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ทำให้หลับไม่ลึก ร่างกายจึงต้องการการนอนมากกว่าปกติ

การนอนเยอะไม่ใช่เรื่องผิด แต่ถ้าเป็นบ่อยจนน่ากังวล อย่าปล่อยให้ร่างกายต้องส่งสัญญาณอยู่ฝ่ายเดียว ลองให้เวลากับตัวเอง หรือลองปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

อาการที่บอกว่านอนเยอะเกินไป

นอนเกิน 9–10 ชั่วโมงต่อวันเป็นประจำ แต่ยังรู้สึกง่วง เพลีย ไม่สดชื่นหลังตื่นนอน
มีความรู้สึกอยากนอนอยู่ตลอดเวลา แม้เพิ่งตื่น หรือแม้ในช่วงกลางวัน
รู้สึกง่วงหรือเผลอหลับระหว่างทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น ขณะดูหนัง ทำงาน หรือแม้แต่กินข้าว
ขาดสมาธิ ความจำสั้น ตอบสนองช้า หรือรู้สึกเหมือน “เบลอ” ตลอดทั้งวัน
รู้สึกไม่มีแรง ไม่อยากทำอะไร แม้เป็นกิจกรรมที่เคยรู้สึกสนุกหรือกระตือรือร้น
ง่วงในสถานการณ์ที่ไม่ควรง่วง เช่น ระหว่างประชุม ระหว่างขับรถ หรือพูดคุยกับผู้อื่น
ต้องการงีบระหว่างวันอยู่บ่อยครั้ง เพื่อให้รู้สึกดีขึ้นหรือมีพลังกลับมา

นอนเยอะไป อาจเป็นสัญญาณของโรคลมหลับ

การ ง่วงนอนมากเกินไปในเวลากลางวัน (Excessive Daytime Sleepiness – EDS) และเผลอหลับบ่อยๆ แม้จะนอนพอแล้ว เป็นอาการสำคัญของ โรคลมหลับ (Narcolepsy) ซึ่งเกิดจากสมองควบคุมการหลับตื่นไม่ได้ ไม่ใช่แค่การนอนเยอะกว่าปกติทั่วไป.

ผลเสียจากการนอนเยอะเกินไป

สมองทำงานช้า อารมณ์เฉื่อยชา
นอนมากเกินไปอาจทำให้รู้สึกง่วง เบลอ คิดอะไรช้า ไม่มีแรงจูงใจในการใช้ชีวิต ส่งผลต่อประสิทธิภาพทั้งการเรียนและการทำงาน
ร่างกายไม่กระปรี้กระเปร่า กล้ามเนื้อและกระดูกทำงานน้อยลง
การอยู่นิ่งนานเกินไป เช่น นอนมากกว่าปกติ อาจทำให้กล้ามเนื้อฝ่อลีบ ข้อต่อฝืด และเกิดปัญหากระดูกพรุนในระยะยาว
เสี่ยงต่อโรคเรื้อรัง
เช่น เบาหวาน หัวใจ หรือโรคเกี่ยวกับระบบเผาผลาญ เนื่องจากร่างกายสะสมไขมันมากขึ้น เคลื่อนไหวน้อยลง
เพิ่มความเสี่ยงต่ออายุสั้น
จากงานวิจัยพบว่า คนที่นอนมากกว่า 9 ชั่วโมงต่อวันมีความเสี่ยงเสียชีวิตเร็วกว่าคนที่นอน 7–8 ชั่วโมง
เสี่ยงสมองเสื่อม
การนอนเกินจำเป็นอาจทำให้สมองเสื่อมเร็วขึ้น โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ
อาจมีความเสี่ยงต่อโรคซึมเศร้า
การนอนมากเกินไปบางกรณีสัมพันธ์กับอาการเศร้า เบื่อชีวิต และไม่มีแรงกระตุ้นในการใช้ชีวิต

โรคอื่นที่อาจตามมาจากการนอนเยอะเกินไป

โรคซึมเศร้า
นอนมากเกินไปอาจเป็นสัญญาณของโรคซึมเศร้า และยิ่งนอนเยอะ วงจรชีวิตจะยิ่งรวน อาจทำให้อาการแย่ลง
เบาหวาน
การนอนมากเกินไปสัมพันธ์กับความเสี่ยงของเบาหวานชนิดที่ 2 เพราะร่างกายเคลื่อนไหวน้อยลง ทำให้ระบบเผาผลาญเสียสมดุล
โรคหัวใจ
นอนเยอะเกินไปอาจเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ ความดันสูง หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะได้
สมองเสื่อม
ผู้สูงอายุที่นอนเยอะผิดปกติบ่อย ๆ อาจเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมหรืออัลไซเมอร์ในระยะยาว
โรคอ้วน
การนอนเยอะเกินไป ทำให้ร่างกายเผาผลาญได้น้อย เสี่ยงน้ำหนักขึ้นได้ง่าย
ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
หากนอนเยอะแล้วแต่ยังรู้สึกง่วง อาจมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับซ่อนอยู่ ซึ่งทำให้คุณภาพการนอนแย่ลง
ปวดเมื่อยตามตัว
การนอนท่าเดิมนาน ๆ อาจทำให้ปวดหลัง หรือกล้ามเนื้ออักเสบได้ โดยเฉพาะถ้าเตียงไม่รองรับสรีระดีพอ

นอนเยอะเกินไปมีวิธีแก้อย่างไร?

หากคุณรู้สึกว่านอนเท่าไรก็ยังรู้สึกง่วง หรือหลับนานผิดปกติจนกระทบชีวิตประจำวัน อาจถึงเวลาที่ต้องจัดระเบียบการนอนใหม่ โดยอาจลองทำตามวิธีดังต่อไปนี้

กำหนดเวลานอนและตื่นให้สม่ำเสมอ
หลีกเลี่ยงการตื่นสายหรืองีบหลับตอนกลางวัน เพราะจะทำให้รบกวนการนอนตอนกลางคืน
จัดสภาพแวดล้อมให้เหมาะกับการนอน
ห้องนอนควรสงบ มืด ไม่มีสิ่งรบกวน เช่น แสงสีฟ้าจากมือถือหรือเสียงดัง เพื่อให้สมองหลั่งเมลาโทนินได้ดี ซึ่งจะทำให้วงจรการนอนดีขึ้น
ออกกำลังกายเป็นประจำ
เนื่องจากจะช่วยกระตุ้นสมองและร่างกายให้รู้สึกสดชื่น โดยควรเลือกเวลาออกกำลังกายให้ห่างจากเวลาเข้านอน 4–6 ชั่วโมง
กินอาหารที่ช่วยส่งเสริมการนอน
เช่น อาหารที่มีทริปโตเฟน (Tryptophan) เช่น กล้วย นมอุ่น หรือธัญพืช ที่ช่วยให้ร่างกายผลิตสารเซโรโทนิน (Serotonin) ซึ่งจะทำให้การนอนดีขึ้น
หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่
นิโคตินในบุหรี่จะรบกวนวงจรการหลับ โดยเฉพาะในคนที่สูบบุหรี่ก่อนนอน หรือได้รับควันบุหรี่จากผู้อื่น
งดดื่มเครื่องดื่มกระตุ้นก่อนนอน
เช่น ชา กาแฟ โกโก้ หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะอาจทำให้นอนหลับไม่สนิท หรือนอนนานแต่ไม่สดชื่น
หากงีบกลางวัน ควรจำกัดเวลาให้สั้น
โดยไม่ควรเกิน 20–30 นาที และไม่ควรงีบช่วงเย็น เพราะจะรบกวนการหลับในเวลากลางคืน
ฝึกสมาธิหรือผ่อนคลายก่อนนอน
เช่น การฟังเพลงเบา ๆ หรือทำสมาธิสั้น ๆ เพื่อช่วยให้ร่างกายและจิตใจผ่อนคลายก่อนเข้านอน
รักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
หากสงสัยว่ามีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (sleep apnea) ควรเข้ารับการตรวจการนอนหลับ หรือ sleep test เพื่อยืนยันสาเหตุและรับการรักษาอย่างถูกต้องและเหมาะสม

ปรึกษาฟรี!

นอนเยอะเกินไปอันตรายกว่าคิด เราจึงต้องรีบรักษา

อาการง่วงตลอดเวลา ทั้งที่นอนเต็มอิ่มแล้ว ตื่นมาแล้วไม่สดชื่น รู้สึกอ่อนล้า ไม่มีแรงไปทำกิจวัตรประจำวันสิ่งเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่ความเหนื่อยล้าทั่วไป แต่อาจเป็นสัญญาณของภาวะนอนเยอะเกินไป หรือ Hypersomnia ซึ่งอาจซ่อนโรคหรือความผิดปกติบางอย่างไว้โดยที่เราไม่รู้ตัว

การนอนมากกว่าที่ร่างกายต้องการในระยะยาว อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคซึมเศร้า โรคหัวใจ เบาหวาน ไปจนถึงปัญหาการทำงานของสมองและระบบเผาผลาญ การปล่อยให้ตัวเองนอนนานผิดปกติเป็นประจำ อาจส่งผลต่อทั้งสุขภาพกายและใจมากกว่าที่คิด

หากคุณกำลังสงสัยว่าการนอนของตัวเอง “มากเกินไปหรือเปล่า” หรืออยากเข้าใจพฤติกรรมการนอนของตัวเองให้ดีขึ้น การพูดคุยกับแพทย์เฉพาะทางการนอนหลับอาจช่วยให้เห็นต้นตอของปัญหาได้เร็วและรักษาได้อย่างทันท่วงที
Bangkok Sleep Center ให้บริการตรวจประเมินและดูแลปัญหาการนอน ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางการนอนการตรวจ Sleep Test การรักษาปัญหาการนอนเฉพาะบุคคล รวมไปถึงการทำพฤติกรรมบำบัดเพื่อรักษาปัญหาการนอน เพื่อให้คุณกลับมานอนหลับได้อย่างมีคุณภาพอีกครั้ง

บางครั้ง…แค่การนอน “นานเกินไป” ก็อาจเป็นเสียงเบา ๆ จากร่างกายที่กำลังขอความช่วยเหลืออยู่เงียบ ๆ ก็ได้

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการนอนเยอะเกินไป

นอนเยอะ บ่งบอกอะไร?

อาจเป็นสัญญาณของความเครียดสะสม พักผ่อนไม่พอ หรือมีปัญหาสุขภาพแอบแฝง เช่น โรคซึมเศร้า ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือโรคเรื้อรังอื่น ๆ หากนอนมากแต่ยังรู้สึกง่วงหรืออ่อนล้า ควรพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กคุณภาพการนอน

นอนวันละ 10 ชั่วโมง เยอะไปไหม?

สำหรับผู้ใหญ่ การนอน 10 ชั่วโมงต่อวันถือว่ามากกว่าปกติ (แนะนำ 7–9 ชั่วโมง/วัน) ถ้านอน 10 ชั่วโมงแล้ว ยังรู้สึกง่วง เพลีย หรือไม่สดชื่น อาจเป็นสัญญาณว่าคุณภาพการนอนไม่ดี หรือมีปัญหาสุขภาพบางอย่างซ่อนอยู่

นอนเยอะ ๆ ควรทําอย่างไร?

เริ่มจากปรับพฤติกรรมการนอนให้เป็นเวลา งดงีบตอนกลางวัน ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และหลีกเลี่ยงคาเฟอีนก่อนนอน ถ้ายังรู้สึกง่วงหรือเพลียตลอดเวลา ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

ทำไมบางคนถึงนอนได้ทั้งวัน?

อาจเป็นเพราะร่างกายสะสมความอ่อนล้ามานาน หรือมีภาวะผิดปกติบางอย่าง เช่น ซึมเศร้า ฮอร์โมนแปรปรวน หรือโรคหยุดหายใจขณะหลับ ทำให้นอนนานแต่ไม่สดชื่น ร่างกายจึงพยายามนอนต่อเพื่อชดเชย หากเป็นบ่อย ควรตรวจหาสาเหตุเพิ่มเติม

10 วิธีการนอนหลับอย่างไรให้ได้คุณภาพดี? แก้ปัญหานอนหลับยาก

BSC — Mon, 16 Jun 2025 10:55:42 +0000

แม้จะเป็นเรื่องธรรมชาติที่เราทำกันทุกวัน แต่ “การนอนหลับ” กลับไม่ง่ายอย่างที่คิดสำหรับใครหลายคนบางคืนนอนไม่หลับ บางคืนหลับ ๆ ตื่น ๆ หรือบางคนถึงขั้นหลับไปแล้วแต่สมองยังคงวนเวียนคิดเรื่องเดิมซ้ำไปซ้ำมา… รู้ตัวอีกที พระอาทิตย์ก็ขึ้นแล้ว ปัญหาเหล่านี้อาจดูเล็ก แต่ส่งผลต่อสุขภาพมากกว่าที่คิด หากเริ่มสงสัยว่าอาการของคุณผิดปกติหรือไม่ สามารถปรึกษา Bangkok Sleep Center เพื่อประเมินและหาสาเหตุของอาการนอนไม่หลับ เพื่อการรักษาที่เหมาะสมและถูกจุด

หรือถ้าอยากเริ่มต้นง่าย ๆ ลอง 10 วิธีนอนหลับให้ดีขึ้นในบทความนี้ ที่อาจเปลี่ยนคืนที่วุ่นวาย ให้กลายเป็นคืนแห่งการพักผ่อนอย่างแท้จริง

ทำไมคนเราต้องนอน?

จากการศึกษาทางสรีรวิทยา พบว่าในช่วงที่เรานอนหลับ ร่างกายจะเข้าสู่โหมดการซ่อมแซม ฟื้นฟู และปรับสมดุลระบบต่าง ๆ ทำให้นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า “การนอนหลับ” คือกระบวนการที่จำเป็นอย่างยิ่งต่อการมีสุขภาพที่ดีในระยะยาว โดยการนอนหลับมีจุดประสงค์หลัก ๆ ดังนี้

ซ่อมแซมร่างกายและสมอง
ในระหว่างการนอนหลับ ร่างกายจะเร่งกระบวนการซ่อมแซมเซลล์เนื้อเยื่อ กล้ามเนื้อ และสมองที่ถูกใช้งานระหว่างวัน ช่วยให้ร่างกายฟื้นกลับมาสู่ภาวะสมดุล
เก็บรักษาและกักเก็บพลังงานในร่างกาย
ช่วงหลับลึกเป็นเวลาที่ร่างกายลดการใช้พลังงานลงอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมสะสมพลังงานไว้ใช้ในวันถัดไป
ปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมรอบตัว
การนอนช่วยรีเซตนาฬิกาชีวิต (circadian rhythm) ให้สอดคล้องกับเวลากลางวัน-กลางคืน และสภาพแวดล้อมรอบตัว
ช่วยรวบรวมและบันทึกความทรงจำ
สมองจะจัดระเบียบข้อมูลที่ได้รับในแต่ละวัน รวมถึงแปลงความทรงจำระยะสั้นให้กลายเป็นระยะยาว ซึ่งสำคัญต่อการเรียนรู้และการตัดสินใจ
รักษาสมดุลของฮอร์โมนและระบบประสาท
ขณะนอนหลับจะมีการปรับสมดุลของฮอร์โมนที่ควบคุมความหิว ความอิ่ม การเจริญเติบโต และความเครียดให้เป็นปกติ
รักษาสมดุลของอุณหภูมิในร่างกาย
ร่างกายจะปรับอุณหภูมิให้เหมาะสมกับภาวะการพักผ่อน เพื่อรักษาสมดุลภายในและลดการอักเสบของร่างกาย
รักษากระบวนการทำงานของระบบต่าง ๆ ของร่างกายให้ปกติ
ระบบหัวใจ หลอดเลือด ภูมิคุ้มกัน และเมตาบอลิซึมจะทำงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นเมื่อได้นอนหลับเพียงพอ

นอนหลับอย่างไรให้ได้คุณภาพดี?

การนอนหลับที่ดีไม่ใช่แค่ “นอนให้พอ” แต่ต้อง “นอนให้มีคุณภาพ” ด้วย เพราะถึงแม้คุณจะนอนครบ 8 ชั่วโมง แต่ถ้าหลับไม่ลึก ตื่นบ่อย หรือไม่ผ่านช่วงหลับฝันเลย ก็อาจตื่นมาพร้อมความง่วง อ่อนเพลีย ไม่สดชื่น การนอนอย่างมีคุณภาพควรคำนึงถึง 2 ปัจจัยสำคัญ ได้แก่

ปริมาณชั่วโมงการนอนที่เหมาะสมตามช่วงวัย
โดยร่างกายแต่ละวัยต้องการเวลานอนไม่เท่ากัน
- เด็กเล็กควรนอนประมาณ 11–13 ชั่วโมงต่อวัน
- ผู้ใหญ่ควรนอนอย่างน้อย 7–8 ชั่วโมงต่อคืน

หากนอนไม่ครบตามช่วงวัย ร่างกายจะไม่สามารถฟื้นฟูตัวเองได้อย่างเต็มที่ อีกทั้งอาจทำให้ระบบฮอร์โมน อารมณ์ และภูมิคุ้มกันเสียสมดุลได้

คุณภาพของการนอนในแต่ละช่วง
การนอนหลับที่มีคุณภาพ คือการที่มีการนอนหลับโดยผ่านทุก “ระยะของการนอน” ได้อย่างสมบูรณ์
- เริ่มจาก “หลับตื้น” เพื่อค่อย ๆ ผ่อนคลาย
- เข้าสู่ “หลับลึก” เพื่อให้ร่างกายซ่อมแซมและฟื้นฟู
- ปิดท้ายด้วย “หลับฝัน (REM sleep)” ซึ่งเป็นช่วงที่สมองจัดระเบียบความคิดและความจำ

หากทั้ง 3 ระยะนี้ทำงานได้ครบถ้วน จะทำให้ตื่นมาพร้อมความรู้สึกสดชื่น สมองปลอดโปร่ง และพร้อมรับมือกับวันใหม่อย่างมีพลัง

วงจรการหลับ 3 ระยะ

การนอนหลับของคนเราไม่ใช่กระบวนการที่เกิดขึ้นแบบเดียวตลอดทั้งคืน แต่มีการแบ่งเป็น “ระยะของการหลับ” ซึ่งสลับกันไปมาหลายรอบในหนึ่งคืน โดยแบ่งออกเป็น 3 ระยะสำคัญ ดังนี้

1. ระยะหลับตื้น (Light Sleep)

เป็นช่วงเริ่มต้นของการนอน
ร่างกายจะเริ่มผ่อนคลาย อัตราชีพจรและการหายใจช้าลง
ยังตื่นง่าย เสียงหรือแสงรบกวนเพียงเล็กน้อยก็สามารถปลุกให้ตื่นได้
มีบทบาทในการเปลี่ยนผ่านจากความตื่นตัวสู่ภาวะพักผ่อนที่ลึกขึ้น

2. ระยะหลับลึก (Deep Sleep หรือ Slow-wave Sleep)

เป็นช่วงที่ร่างกายพักผ่อนได้อย่างแท้จริง
คลื่นสมองจะช้าลง ร่างกายซ่อมแซมเซลล์ที่สึกหรอ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และหลั่งโกรทฮอร์โมน
หากตื่นจากช่วงนี้จะรู้สึกมึน งัวเงีย เพราะสมองยังอยู่ในโหมดพัก
เด็ก ๆ และวัยรุ่นมักมีระยะหลับลึกนานกว่าผู้ใหญ่

3. ระยะหลับฝัน (REM Sleep: Rapid Eye Movement)

เป็นช่วงที่มีการกลอกตาไปมาอย่างรวดเร็ว
สมองจะกลับมาทำงานใกล้เคียงกับตอนตื่น กล้ามเนื้อส่วนใหญ่จะอยู่ในภาวะอัมพาตชั่วคราว จึงมักจะเกิดการฝัน
เป็นช่วงที่มักเกิดความฝัน และสมองใช้จัดระเบียบความจำและอารมณ์
มีความสำคัญต่อการเรียนรู้ ความคิดสร้างสรรค์ และสุขภาพจิตใจ

ในแต่ละคืน ร่างกายจะหมุนเวียนผ่านทั้ง 3 ระยะนี้เป็นรอบ ๆ (เรียกว่า “sleep cycle”) ประมาณ 4–6 รอบ โดยรอบแรกจะใช้เวลาสั้น และในรอบถัดไปจะมีระยะ REM ยาวขึ้นเรื่อย ๆ

หากร่างกายผ่านแต่ละระยะได้ครบถ้วนโดยไม่ถูกขัดจังหวะ ตื่นมาจะความรู้สึกสดชื่น สมองปลอดโปร่ง และมีพลังเต็มร้อย

หลับ ๆ ตื่น ๆ เสี่ยงสุขภาพแย่ไม่รู้ตัว!

แม้บางคนจะนอนครบชั่วโมงที่ควรแล้ว แต่หากการนอนหลับไม่ลึก พักผ่อนไม่ต่อเนื่อง หรือมีอาการ “หลับ ๆ ตื่น ๆ” บ่อยครั้ง ก็อาจส่งผลกระทบต่อร่างกายโดยไม่รู้ตัว ดังนี้

ร่างกายฟื้นตัวไม่เต็มที่
การนอนไม่ต่อเนื่องทำให้ร่างกายไม่ได้ผ่านช่วงหลับลึกหรือหลับฝันอย่างเหมาะสม ส่งผลให้กระบวนการซ่อมแซมเซลล์ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และฟื้นฟูสมองทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ
ระบบหัวใจและหลอดเลือดทำงานหนัก
การสะดุ้งตื่นหรือหลับ ๆ ตื่น ๆ ซ้ำ ๆ อาจกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติ ทำให้หัวใจเต้นเร็ว ความดันเลือกสูง และหลอดเลือดหดตัว ซึ่งเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง อัมพฤกษ์ อัมพาต และโรคหัวใจ
อารมณ์แปรปรวน สมาธิสั้นลง
ผู้ที่นอนหลับไม่ต่อเนื่องมักตื่นมาแล้วรู้สึกไม่สดชื่น หงุดหงิดง่าย ไม่มีสมาธิ ทำงานได้ไม่เต็มที่ ซึ่งเป็นผลจากสมองที่ไม่ได้พักอย่างเพียงพอ
เสี่ยงต่อโรคเรื้อรังในระยะยาว
หลายงานวิจัยพบว่าการนอนหลับไม่มีคุณภาพเชื่อมโยงกับความเสี่ยงของโรคเรื้อรังต่าง ๆ เช่น เบาหวาน ความดันสูง และโรคอ้วน
ไม่สามารถเข้าสู่ระยะการนอนหลับที่สำคัญได้ครบถ้วน
โดยเฉพาะช่วงหลับลึกและหลับฝันที่มีบทบาทต่อการจดจำ อารมณ์ และสุขภาพสมอง หากร่างกายถูกรบกวนในช่วงนี้บ่อย ๆ สมองจะล้า และทำให้ร่างกายจะเหนื่อยล้าสะสม
เสี่ยงต่ออันตรายจากการง่วงนอนในตอนกลางวัน
เมื่อนอนไม่เต็มอิ่ม ร่างกายจะพยายามชดเชยด้วยอาการง่วงในช่วงกลางวัน ซึ่งอาจส่งผลต่อการเรียน การทำงาน ความปลอดภัยในการทำงานหรือการขับขี่ยานภาหนะต่าง ๆ

นอนเยอะสามารถชดเชยการอดนอนได้ไหม

หลายคนอดนอนในวันธรรมดาแล้วใช้วันหยุด “นอนชดเชย” แบบยาว ๆ โดยหวังให้ร่างกายฟื้นตัว แต่ความจริงแล้วการนอนหลับไม่สามารถชดเชยได้เต็มที่เสมอไป เนื่องจากเหตุผลเหล่านี้

การนอนมากเกินไปอาจทำให้รู้สึกเพลียมากกว่าเดิม
หากนอนเกินกว่า 7–8 ชั่วโมงเป็นประจำ อาจทำให้รู้สึกตื่นมายิ่งง่วง งัวเงีย และไม่สดชื่น เพราะร่างกายอาจหลุดจากวงจรการนอนที่สมดุล
นอนชดเชย 1 วัน อาจไม่เพียงพอ หากอดนอนสะสมหลายวัน
หากอดนอนต่อเนื่องหลายคืน การนอนวันเดียวอาจไม่สามารถชดเชยได้ทั้งหมด ร่างกายอาจต้องการเวลา 2–3 วันจึงจะเริ่มรู้สึกดีขึ้น
การนอนกลางวันช่วยได้ แต่ไม่ควรนานเกินไป
หากนอนกลางวันเกิน 60 นาที อาจทำให้เข้าสู่ช่วงหลับลึก แล้วตื่นขึ้นมาจะรู้สึกงัวเงีย ดังนั้นควรนอนสั้น ๆ ประมาณ 20–30 นาที เพราะจะช่วยรีเฟรชร่างกายได้ดีกว่า
การนอนแบบกระจายเป็นช่วง ๆ ไม่ได้ผลดีเท่ากับนอนต่อเนื่อง
การนอนสั้น ๆ แล้วตื่นหลายครั้งในคืนเดียว (เช่น หลับ ๆ ตื่น ๆ) จะทำให้ร่างกายไม่เข้าสู่ช่วงหลับลึกหรือหลับฝันได้เต็มที่ ซึ่งส่งผลต่อสมองและการฟื้นฟูร่างกาย
การนอนสะสมล่วงหน้า (sleep banking) อาจช่วยได้บ้างในบางกรณี
ถ้ารู้ล่วงหน้าว่าจะต้องอดนอน เช่น ทำงานกะดึกหรือเดินทางข้ามเขตเวลา (time zone) การนอนให้มากขึ้นล่วงหน้าก็อาจช่วยลดผลกระทบได้บางส่วน
คุณภาพของการนอนสำคัญกว่าปริมาณ
แม้จะนอนครบชั่วโมง แต่หากหลับไม่ลึกหรือหลับไม่ต่อเนื่อง ก็อาจยังรู้สึกอ่อนเพลีย ดังนั้นควรเน้นการนอนให้มีคุณภาพ มากกว่าการนอนให้ “เยอะ”

10 วิธี นอนหลับอย่างไรให้ได้คุณภาพดี?

นอนครบ 8 ชั่วโมง แต่ทำไมยังรู้สึกเพลีย? นั่นเพราะ “ชั่วโมงการนอน” ไม่ได้การันตีว่าเราจะนอนหลับอย่างมีคุณภาพ หากคุณมีปัญหาการนอน นอนไม่หลับ หลับไม่สนิท หรือสะดุ้งตื่นบ่อย ลองปรับพฤติกรรมง่าย ๆ 10 วิธีนี้ก่อนนอน อาจช่วยให้คุณหลับลึก หลับสบาย และตื่นมาสดชื่นกว่าเดิม

1. สร้างบรรยากาศในห้องให้น่านอน

ห้องนอนที่เหมาะสมกับการนอน ควรเงียบ มืด อากาศเย็นพอดี และปลอดแสงรบกวนจากหน้าจอหรือไฟจ้า ๆ อุณหภูมิที่เหมาะสมอยู่ที่ประมาณ 24–26 องศาเซลเซียส จะช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย พร้อมเข้าสู่โหมดพักผ่อนได้ดียิ่งขึ้น

2. หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักก่อนนอน

แม้การออกกำลังกายจะดีต่อสุขภาพ แต่หากออกช่วงใกล้เวลานอนเกินไป จะทำให้ร่างกายตื่นตัว หัวใจเต้นเร็วขึ้น ส่งผลให้นอนหลับยาก โดยควรเว้นระยะอย่างน้อย 2–3 ชั่วโมงก่อนเข้านอน

3. ไม่เล่นโทรศัพท์หรือทำงานก่อนนอน

แสงสีฟ้าจากหน้าจอมือถือหรือคอมพิวเตอร์มีผลต่อการหลั่ง “เมลาโทนิน” ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ทำให้เรารู้สึกง่วง ควรงดใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ก่อนนอน 1–2 ชั่วโมง เพื่อให้สมองเข้าสู่โหมดพักผ่อนได้เต็มที่

4. แช่น้ำอุ่น

การแช่น้ำอุ่นประมาณ 10–15 นาที ก่อนนอนจะช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย ลดความเครียด และกระตุ้นการไหลเวียนเลือด ซึ่งเหมาะอย่างยิ่งสำหรับคนที่รู้สึกเพลียแต่หลับยาก

5. ใช้กลิ่นหอมช่วยบำบัด

กลิ่นอโรม่า เช่น ลาเวนเดอร์ หรือคาโมมายล์ มีคุณสมบัติช่วยให้รู้สึกสงบและผ่อนคลาย สามารถใช้ผ่านการหยดน้ำมันหอมระเหยในห้อง หรือฉีดพ่นที่หมอนเบา ๆ ก็ได้ผลดีเช่นกัน

6. หลีกเลี่ยงคาเฟอีน แอลกอฮอล์ และบุหรี่ก่อนนอน

เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น กาแฟ ชา น้ำอัดลม รวมถึงแอลกอฮอล์และบุหรี่ ล้วนกระตุ้นระบบประสาท ทำให้หลับยาก ดังนั้นจึงควรงดก่อนนอนอย่างน้อย 4 ชั่วโมง

7. เข้านอนให้เป็นเวลา

การนอนหลับในช่วงเวลาเดิมทุกวันจะช่วยปรับนาฬิกาชีวิต (circadian rhythm) ให้สมดุล เวลาที่เหมาะสมในการเข้านอนอยู่ระหว่าง 21.00–23.00 น. และพยายามตื่นในเวลาใกล้เคียงกันทุกวัน รวมทั้งในวันหยุดด้วย

8. ฝึกหายใจหรือทำสมาธิก่อนนอน

หากรู้สึกเครียดก่อนนอน ลองฝึกหายใจลึก ๆ อย่างช้า ๆ หรือทำสมาธิประมาณ 5–10 นาที จะช่วยให้จิตใจนิ่ง สมองปลอดโปร่ง ทำให้นอนหลับได้ง่ายขึ้น

9. งีบระหว่างวันให้พอดี

หากง่วงช่วงกลางวัน อาจงีบได้ แต่ไม่ควรเกิน 20–30 นาที เพื่อเติมพลังให้สมอง แต่อย่าให้นานเกินไป หรืองีบใกล้เวลานอน เพราะอาจรบกวนการนอนตอนช่วงกลางคืนได้

10. จัดการความเครียดก่อนนอน

ความเครียดสะสมส่งผลต่อคุณภาพการนอนอย่างมาก ลองเขียนบันทึกสั้น ๆ ก่อนนอน พูดคุยกับคนในครอบครัว หรือหากรู้สึกกังวลมาก ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาวิธีคลายเครียดอย่างเหมาะสม

โรคนอนไม่หลับมีอาการอย่างไร?

โรคนอนไม่หลับ (Insomnia) คือ ภาวะผิดปกติของการนอนหลับ ที่ทำให้หลับยาก หลับไม่ลึก หรือสะดุ้งตื่นกลางดึกโดยที่กลับไปนอนต่อไม่ได้ ส่งผลให้ร่างกายไม่สามารถฟื้นฟูได้เต็มที่ และหากสะสมต่อเนื่อง อาจส่งผลกระทบทั้งทางร่างกาย อารมณ์ ความจำ และการใช้ชีวิตประจำวัน โดยโรคนอนไม่หลับสามารถแบ่งอาการได้เป็น 3 ลักษณะ ได้แก่

หลับยาก: ต้องใช้เวลานานกว่า 20 นาทีจึงจะหลับ
หลับได้ไม่นาน: มักสะดุ้งตื่นกลางดึก แล้วไม่สามารถหลับต่อได้
หลับ ๆ ตื่น ๆ: หลับไม่ลึก รู้สึกเหมือนตื่นตลอดทั้งคืน

หากมีพฤติกรรมการนอนลักษณะนี้อย่างต่อเนื่อง อาจเข้าข่ายโรคนอนไม่หลับ โดยเฉพาะหากมีอาการร่วมเหล่านี้ด้วย เช่น

ใช้เวลานอนหลับเกินกว่า 20 นาทีเป็นประจำ
ตื่นกลางดึกทุก 2–3 ชั่วโมง แล้วหลับต่อยาก
นอนหลับไม่เกิน 2–3 ชั่วโมงในแต่ละคืน
มีอาการเหล่านี้มากกว่า 3 วัน/สัปดาห์ และนานเกิน 3 เดือน
เริ่มกระทบต่อชีวิตประจำวัน เช่น ง่วงจัด หงุดหงิด หรือซึมเศร้า

แม้การนอนไม่หลับในช่วงแรกอาจดูเหมือนเรื่องเล็ก แต่หากปล่อยไว้ อาจนำไปสู่โรคทางร่างกายและจิตใจ เช่น ความดันโลหิตสูง โรคซึมเศร้า โรคหัวใจ หรือภูมิคุ้มกันอ่อนแอลงอย่างไม่รู้ตัว นอกจากนี้ยังจะส่งผลถึงการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ทำงานไม่ไหว ง่วงระหว่างวัน หรือรู้สึกซึมเศร้าง่าย อาจเข้าข่าย “โรคนอนไม่หลับเรื้อรัง” ที่ควรได้รับการดูแลจากแพทย์

หากอาการยังอยู่ในระดับเบื้องต้น อาจเริ่มจากการปรับพฤติกรรมการนอน แต่หากอาการยังไม่ดีขึ้น แพทย์อาจแนะนำวิธีการบำบัดที่ไม่ใช้ยา เช่น CBT-I (Cognitive Behavioral Therapy for Insomnia) ซึ่งช่วยปรับพฤติกรรมและความคิดเกี่ยวกับการนอน เป็นหนึ่งในแนวทางที่ได้รับการยอมรับว่ามีประสิทธิภาพ และปลอดภัย โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะนอนไม่หลับเรื้อรัง

สาเหตุและปัจจัยของโรคนอนไม่หลับ?

โรคนอนไม่หลับ เกิดจากหลายปัจจัยที่อาจซ่อนอยู่ในพฤติกรรมประจำวัน หรือเกี่ยวข้องกับภาวะทางร่างกายและจิตใจ ได้แก่

สภาพแวดล้อมและพฤติกรรมการนอน เช่น แสง เสียง ความร้อน การใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ก่อนนอน พฤติกรรมการเข้านอนไม่เป็นเวลา การนอนกลางวันนานเกินไป ฯลฯ
ความเครียด วิตกกังวล และภาวะอารมณ์ เช่น ความเครียดจากการทำงาน ปัญหาครอบครัว การเปลี่ยนแปลงในชีวิต หรือโรคทางอารมณ์ เช่น ซึมเศร้า วิตกกังวล
โรคทางกายหรือโรคเรื้อรังที่รบกวนการนอน เช่น ปวดเรื้อรัง หอบหืด ภาวะหัวใจล้มเหลว ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ วัยหมดประจำเดือน นอนกรน ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โรคกรดไหลย้อน โรคสมองเสื่อม ฯลฯ
ผลข้างเคียงจากยา เช่น ยากลุ่มกระตุ้นประสาท ยาความดันบางประเภท อาจส่งผลต่อการหลับหรือทำให้นอนหลับไม่ต่อเนื่อง
สารกระตุ้นที่รบกวนวงจรการหลับ เช่น คาเฟอีน (กาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลัง) นิโคติน (บุหรี่) และแอลกอฮอล์ ล้วนมีผลรบกวนการนอนทั้งระยะหลับลึกและหลับฝัน

หากสามารถระบุสาเหตุของปัญหาได้อย่างชัดเจน การรักษาและการปรับพฤติกรรมจะมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และช่วยป้องกันไม่ให้เกิดภาวะนอนไม่หลับเรื้อรัง

อันตรายจากโรคนอนไม่หลับ

การนอนไม่หลับเรื้อรังไม่ได้ส่งผลแค่ความง่วงหรืองัวเงียเท่านั้น แต่ยังส่งผลเสียต่อสุขภาพทั้งร่างกายและจิตใจ อาจทำให้เกิดโรคหรือความผิดปกติต่าง ๆ ได้ เช่น

เสี่ยงต่อโรคภูมิแพ้ หอบหืด หรือโรคติดเชื้อต่าง ๆ
เพิ่มโอกาสการเกิดความดันโลหิตสูง และโรคหลอดเลือดหัวใจ
ระบบภูมิคุ้มกันทำงานแย่ลง ร่างกายอ่อนแอ ทำให้ติดเชื้อง่ายขึ้น หรือฟื้นตัวจากการเจ็บป่วยช้าลง
ระบบเผาผลาญแปรปรวน เสี่ยงต่อโรคอ้วน เบาหวาน หรือไขมันในเลือดสูง
เพิ่มฮอร์โมนความเครียด และทำให้สมดุลของฮอร์โมนที่ควบคุมความหิว-อิ่ม ผิดปกติ
อาจทำให้มีอาการเจ็บป่วยเรื้อรัง เช่น ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ ท้องผูกหรือท้องเสียบ่อย
อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย ขี้ลืม เครียดง่าย ซึมเศร้า หรือวิตกกังวล
ประสิทธิภาพในการทำงานลดลง มีปัญหาเรื่องสมาธิ ความจำ และการตัดสินใจ

หากมีอาการนอนไม่หลับต่อเนื่องหรือเรื้อรัง และเริ่มสังเกตเห็นผลกระทบเหล่านี้ ควรรีบดูแลและปรึกษาแพทย์เฉพาะทางการนอนตั้งแต่เนิ่น ๆ เพราะการนอนที่มีคุณภาพไม่ใช่แค่ “พักผ่อน” แต่คือ “พื้นฐานของสุขภาพที่ดีในระยะยาว”

การดูแลและป้องกันปัญหาเกี่ยวกับนอนหลับ

การนอนหลับอย่างมีคุณภาพเป็นรากฐานของสุขภาพที่ดีทั้งทางกายและใจ แต่ด้วยพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การทำงานดึก ใช้โทรศัพท์ก่อนนอน หรือความเครียดสะสม ล้วนเป็นตัวการที่ทำให้หลายคนหลับยาก หลับไม่สนิท หรือสะดุ้งตื่นกลางดึกบ่อย ๆ

เพื่อป้องกันไม่ให้ปัญหาเหล่านี้พัฒนาไปสู่ภาวะนอนไม่หลับเรื้อรัง เราสามารถเริ่มดูแลตัวเองได้ตั้งแต่วันนี้ด้วยวิธีง่าย ๆ ดังนี้

นอนและตื่นให้เป็นเวลา แม้ในวันหยุด สร้างวินัยให้ร่างกายคุ้นเคยกับเวลานอนที่แน่นอน เช่น เข้านอนก่อน 4 ทุ่ม และตื่นในเวลาเดียวกันทุกวัน แม้ในวันหยุด
จัดสภาพแวดล้อมให้น่านอน ปิดไฟ ลดเสียงรบกวน เปิดหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท หรือใช้ที่อุดหู ผ้าปิดตาเพื่อช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย
งดมือถือ ทีวี และหน้าจอก่อนนอนอย่างน้อย 1 ชั่วโมง เพราะแสงสีฟ้าจากหน้าจอรบกวนการหลั่งเมลาโทนิน ทำให้ร่างกายไม่รู้สึกง่วงแม้จะรู้สึกเหนื่อยก็ตาม
หลีกเลี่ยงคาเฟอีน แอลกอฮอล์ และบุหรี่ช่วงเย็น สารเหล่านี้กระตุ้นสมองและร่างกาย ทำให้หลับได้ยากหรือหลับไม่ลึก
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ จะช่วยให้ร่างกายเหนื่อยในระดับที่พอเหมาะ และส่งเสริมการหลับลึก (แต่ควรเว้นระยะห่างจากเวลานอนอย่างน้อย 2–3 ชั่วโมง)
ไม่งีบตอนเย็นหรือนอนกลางวันนานเกินไป การงีบควรจำกัดไม่เกิน 30 นาที และหลีกเลี่ยงการนอนหลังบ่าย 3 เพื่อไม่ให้ไปรบกวนการนอนในช่วงกลางคืน
สร้างกิจกรรมผ่อนคลายก่อนนอน เช่น อ่านหนังสือ ฟังเพลงเบา ๆ อาบน้ำอุ่น หรือฝึกหายใจลึก ๆ เพื่อให้สมองสงบลงและเข้าสู่โหมดพักผ่อนได้ง่ายขึ้น

รักษาภาวะภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โดยหากมีภาวะนี้ควรรักษาเพื่อคุณภาพการนอนที่ดีขึ้น โดยแพทย์อาจแนะนำให้ใช้เครื่องช่วยหายใจหรือเครื่อง CPAP เพื่อรักษาภาวะนี้

ปรึกษาฟรี!

การนอนหลับอย่างมีคุณภาพจึงเป็นสิ่งสำคัญ

การนอนหลับที่ดีไม่ใช่แค่การนอนให้ครบชั่วโมง แต่คือการหลับลึก หลับต่อเนื่อง และตื่นมาอย่างสดชื่น หากเราละเลยคุณภาพของการนอนในระยะยาว อาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพมากมาย ทั้งอารมณ์แปรปรวน สมาธิลดลง ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ไปจนถึงโรคเรื้อรังอย่างความดันโลหิตสูงหรือโรคหัวใจ

หลายคนอาจไม่รู้ว่าตัวเองกำลังเผชิญกับภาวะนอนไม่หลับเรื้อรัง เพราะคุ้นชินกับความเพลีย หรือการหลับไม่สนิททุกคืน ดังนั้น การสังเกตสัญญาณเตือน และปรับพฤติกรรมการนอนตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญ

หากมีอาการที่เข้าข่ายโรคนอนไม่หลับควรปรึกษาแพทย์ เพื่อค้นหาสาเหตุ และรวมไปถึงการรักษาที่เหมาะกับแต่ละบุคคล

Bangkok Sleep Center เป็นให้บริการรักษาปัญหาการนอน โดยแพทย์เฉพาะทางการนอนหลับ ตั้งแต่การประเมินคุณภาพการนอน การวินิจฉัย ไปจนถึงแนวทางการรักษาที่เหมาะกับแต่ละบุคคล เพื่อให้คุณกลับมานอนหลับได้อย่างมีคุณภาพ ใช้ชีวิตได้อย่างเต็มที่ในทุกวัน และห่างไกลจากโรคเรื้อรังต่าง ๆ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการนอนหลับ

นอนหลับลึกทํายังไง?

เข้านอนและตื่นให้ตรงเวลา งดใช้หน้าจอก่อนนอน ปรับห้องให้น่านอน ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และหลีกเลี่ยงคาเฟอีนช่วงเย็น หากทำตามแล้วยังหลับไม่ลึกหรือนอนไม่มีคุณภาพ แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางการนอนหลับเพื่อรับการดูแลอย่างเหมาะสม

การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอเป็นอย่างไร?

การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ คือหนึ่งในพื้นฐานของการมีสุขภาพดี ทั้งต่อร่างกาย จิตใจ และการทำงานของสมอง ผู้ใหญ่ควรนอนวันละ 7–9 ชั่วโมง โดยนอนหลับอย่างต่อเนื่อง ไม่สะดุ้งตื่นกลางดึก และตื่นมารู้สึกสดชื่น ไม่ง่วงระหว่างวัน หากนอนไม่พอเรื้อรัง อาจส่งผลให้ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ อารมณ์แปรปรวน สมาธิลดลง หรือเสี่ยงโรคเรื้อรังได้

ในแต่ละคืนควรมี REM sleep และหลับลึก กี่ชั่วโมง?

เพื่อสุขภาพที่ดี ผู้ใหญ่ควรนอนหลับคืนละ 7-9 ชั่วโมง โดยแบ่งเป็นช่วงหลับลึก (Deep Sleep) ประมาณ 13-23% และ REM sleep ประมาณ 20-25% ของเวลานอนทั้งหมด

การนอนหลับที่ถูกวิธีเป็นอย่างไร?

การนอนหลับที่ถูกวิธี ควรเข้านอนและตื่นให้ตรงเวลา นอนวันละ 7–9 ชั่วโมง งดใช้หน้าจอก่อนนอน ปรับห้องให้เงียบ มืด และอากาศถ่ายเท หลีกเลี่ยงคาเฟอีนช่วงเย็น และควรนอนเมื่อรู้สึกง่วง เพื่อให้ร่างกายได้พักผ่อนอย่างเต็มที่

วงจรการนอนหลับคืออะไร?

วงจรการนอนหลับ คือการเปลี่ยนผ่านของร่างกายระหว่างช่วงต่าง ๆ ของการนอนในแต่ละคืน โดยแบ่งเป็น 2 ระยะหลักคือ NREM (หลับตื้น → หลับลึก) และ REM (หลับฝัน) ซึ่งร่างกายจะหมุนเวียนผ่านวงจรนี้ประมาณ 4–6 รอบต่อคืน การนอนให้ครบทุกระยะในแต่ละรอบจะช่วยให้ร่างกายและสมองฟื้นฟูได้เต็มที่ ตื่นมาสดชื่นและมีสมาธิในวันถัดไป

คนเราควรนอนหลับลึกเท่าไร?

คนเราควรมีช่วง หลับลึก (deep sleep) ประมาณ 13–23% ของเวลานอนทั้งหมด หรือเฉลี่ยประมาณ 1–2 ชั่วโมงต่อคืน สำหรับผู้ใหญ่วัยทำงาน การหลับลึกเป็นช่วงที่ร่างกายซ่อมแซมเซลล์ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และฟื้นฟูพลังงาน หากหลับลึกไม่เพียงพอ แม้นอนครบชั่วโมงก็อาจยังรู้สึกเหนื่อย ง่วง และไม่มีสมาธิ

ศิลปะบำบัด การฟื้นฟูสุขสภาวะด้วยบทฝึกหัดศิลปะเฉพาะบุคคล

BSC — Thu, 08 May 2025 10:34:13 +0000

ศิลปะบำบัดในแนวทางมนุษยปรัชญา (Anthroposophical Art Therapy) คืออะไร

ศิลปะบำบัดในแนวทางมนุษยปรัชญา (Anthroposophical Art Therapy) คือ ศาสตร์ที่มีตั้งแต่ปี ค.ศ.1921 โดย ดร.รูดอล์ฟ สไตเนอร์ (Dr.Rudolf Steiner) บิดาแห่งการแพทย์มนุษยปรัชญา (Anthroposophic Medicine) ร่วมกับ ดร.มากาเร็ธ เฮาสช์กา (Dr.Margarethe Hauschka) และจิตรกร ลีแอน โคลัวร์ เดอร์บัวร์ (Liane Collot D’Herbois) ที่นำการระบายสีมาใช้ในการบำบัด (Artistic therapeutic works) โดยสัมพันธ์กับความรู้ด้านการแพทย์มนุษยปรัชญา ซึ่งศาสตร์นี้ได้รับความนิยมแพร่หลายในทวีปยุโรป

การแพทย์มนุษยปรัชญากล่าวถึงธรรมชาติของมนุษย์ โดยมองภาพรวมของมนุษย์ว่าประกอบด้วยการทำงานของ 3 ระบบ คือ ระบบประสาท (Nervous System) ระบบจังหวะ (Rhythmic System) และระบบเผาผลาญ (Metabolic and Limbs System) และการทำงานของ 3 ระบบที่สมดุลกันนี้ หากระบบใดระบบหนึ่งบกพร่องไป ก็จะทำให้เกิดความเจ็บป่วยทางกายหรือทางจิตใจขึ้นได้

ศิลปะบำบัดในแนวทางนี้ จะบูรณาการระหว่างความรู้ทางการแพทย์มนุษยปรัชญาและความรู้ทางศิลปะ เพื่อช่วยในการดูแลผู้ที่เข้ามารับการบำบัด ให้เกิดความสมดุล ทั้งร่างกาย จิตใจ และมิติทางจิตวิญญาณ ให้ความสำคัญกับ “กระบวนการ” ที่เกิดขึ้นระหว่างการบำบัด บทฝึกหัดการระบายสี วาดภาพ ลากเส้น และปั้นดินด้วยกระบวนการที่มีความงดงาม ประณีต และความสงบ จะสร้างสุนทรียภาพให้เกิดขึ้น

ศิลปะบำบัดนำพาไปสู่ความสมดุลทางร่างกายและจิตใจ ส่งเสริมและฟื้นฟูทั้งด้านร่างกาย พลังชีวิต อารมณ์ความรู้สึก และบุคลิกภาพของผู้รับการบำบัดอย่างเป็นองค์รวม

ศิลปะบำบัดกับภาวะนอนไม่หลับ

การนอนไม่หลับ ส่วนหนึ่งมักมาจากความเครียดวิตกกังวล นักศิลปะบำบัดจะใช้ศิลปะในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อช่วยให้เกิดความผ่อนคลาย ทำงานกับความสงบภายใน เพื่อช่วยส่งเสริมให้เกิดความสมดุล และในบางรายสามารถช่วยส่งเสริมคุณภาพการนอนหลับ (ผลการบำบัดแตกต่างไปในแต่ละบุคคล และการทำบำบัดต่อเนื่องช่วยส่งเสริมสภาวะความสมดุล)

รูปแบบการทำงานจะประเมินตามปัญหาหรือลักษณะของผู้เข้ารับการบำบัด เป็นการออกแบบบทฝึกหัดศิลปะเฉพาะบุคคล เช่น

การลากเส้นรูปทรง (Form Drawing) ส่งเสริมกระบวนการทางความคิด (Thinking) และกระตุ้นการทำงานของระบบประสาท (Nervous System)
การระบายสี (Painting) ส่งเสริมการแสดงออกทางความรู้สึก (Feeling) และฟื้นฟูระบบจังหวะ (Rhythmic System)
การปั้นดิน (Modelling) ส่งเสริมพลังการลงมือทำ (Willing) และกระตุ้นระบบเผาผลาญ (Metabolic & Limbs System)

สี (Colors) วัสดุทางศิลปะ (Art materials) และบทฝึกหัด (Exercises) ล้วนมีผลในเชิงบำบัด ศิลปะบำบัดจึงแตกต่างจากการวาดรูปและระบายสีทั่วไป

ผู้คนทั่วไปอาจมีความเข้าใจว่า ศิลปะก็คือ การวาดรูปหรือระบายสีก็ช่วยให้ผ่อนคลายแล้วใช่ไหม? อาจใช่เพียงบางส่วน เมื่อเราไปเรียนศิลปะ ก็จะมีจุดมุ่งหมายในส่วนของผลงาน เช่น เรามาเรียนวาดรูปสัตว์ รูปดอกไม้ เราก็จะมีจุดมุ่งหมายว่าจะต้องได้ชิ้นงาน โดยที่เราอาจจะไม่ได้สนใจอารมณ์ความรู้สึกหรือกระบวนการที่เกิดขึ้นภายในของตัวเอง มุ่งความสนใจในส่วนของผลงานเป็นหลัก

“แต่ในขณะที่ศิลปะบำบัด จะเป็นการทำงานร่วมกันระหว่างตัวของนักบำบัดและผู้มาทำศิลปะบำบัด เราจะใช้คำว่าบทฝึกหัด ซึ่งจะออกแบบตามสภาวะในใจของผู้มาบำบัด เราไม่ใช้คำว่าคนไข้ เพราะว่าทุกคนที่รู้สึกว่าตัวเองไม่สมดุล ไม่ว่าจะเป็นทางกายหรือทางใจ ไม่ต้องรอให้ถึงขั้นเจ็บป่วยก็สามารถเข้ามาทำศิลปะบำบัดได้”

นักศิลปะบำบัดจะออกแบบบทฝึกหัด โดยใช้ศิลปะเป็นเครื่องมือในการทำงานกับเรื่องราวในใจ ใช้วัสดุทางศิลปะหลากหลาย ให้เหมาะกับสภาวะทางกายและทางใจ เช่น บางคนอาจจะมีภาวะร่างกายที่มีการอักเสบ เราก็อาจจะหลีกเลี่ยงการใช้สีที่ไปกระตุ้นให้เกิดการอักเสบ หรือบางคนที่ร่างกายอ่อนแอ เราใช้สีที่ทำจากธรรมชาติ และในการทำศิลปะบำบัดเราให้ความสำคัญกับกระบวนการภายในมากกว่าผลลัพธ์

ศิลปะบำบัดใคร?

ศิลปะบำบัดไม่ได้เหมาะแต่เพียงเฉพาะผู้ที่มีทักษะด้านศิลปะเท่านั้น หากแต่เหมาะกับทุกคน ที่สนใจศิลปะ (เริ่มต้นได้ตั้งแต่ 7 ปีขึ้นไป จนถึงวัยผู้ใหญ่ที่สามารถเข้าร่วมศิลปะบำบัดได้โดยไม่จำกัดอายุ) โดยไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานทางศิลปะ เพราะไม่ได้เน้นถึงความสำเร็จของผลงานเป็นหลัก หากแต่เน้นสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างการทำศิลปะบำบัด ที่ช่วยให้ผู้รับการบำบัดได้เกิดการเปลี่ยนแปลงภายใน

ศิลปะบำบัดสามารถส่งเสริมสุขสภาวะในเด็กและวัยรุ่นที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้ สมาธิสั้น ออทิสติก มีปัญหาการเข้าสังคม มีความก้าวร้าว ทะเลาะวิวาท มีปัญหาการควบคุมอารมณ์ มีอาการซึมเศร้า วิตกกังวล

ตลอดจนสามารถทำศิลปะบำบัดได้ในผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ ผู้ที่เก็บตัวไม่เข้าสังคม หมดพลังในการดำเนินชีวิต ผู้ที่มีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง ผู้ที่มีอาการเกร็ง ชักกระตุก มีปัญหาด้านการเคลื่อนไหว ผู้ที่มีปัญหาการนอนหลับ ผู้ป่วยอัลไซเมอร์

ขั้นตอนการรักษาโดยใช้ศิลปะบำบัด

การทำศิลปะบำบัดแต่ละครั้งใช้เวลา 45-60 นาที ความถี่อยู่ที่อย่างน้อย 1-2 ครั้งต่อสัปดาห์

ครั้งที่ 1-2 นักศิลปะบำบัดเริ่มต้นชั่วโมงที่ 1 และ 2 ของการบำบัดโดยการให้ระบายสีอิสระ (Free Painting) และปั้นดินอิสระ (Free Clay) เพื่อประเมินสภาวะของผู้รับการบำบัดและประเมิน ความไม่สมดุลที่เกิดขึ้น จากนั้นวางแผนการบำบัด โดยกำหนดเป้าหมายร่วมกัน และทำศิลปะบำบัด
ครั้งที่ 2-8 ทำงานร่วมกับผู้รับการบำบัดโดยออกแบบบทฝึกหัดทางศิลปะรายบุคคล ร่วมในการทำงานกับอัตชีวประวัติของผู้รับการบำบัด เรื่องราว ปัญหาในชิวิตผ่านความคิด อารมณ์ และความรู้สึก
ครั้งที่ 9-สรุปผลการทำงาน และอภิปรายความคืบหน้าในการเข้ารับบริการร่วมกับผู้เข้ารับการบำบัด

เนื่องจากในทางมนุษยปรัชญา สี (Colors) วัสดุทางศิลปะ (Art materials) และบทฝึกหัด (Exercises) ล้วนมีผลในเชิงบำบัด ดังนั้น ผู้รับการบำบัดแต่ละรายจึงได้รับบทฝึกหัดสี และชนิดอุปกรณ์ที่แตกต่างกันไปตามสภาวะที่นักศิลปะบำบัดได้ประเมิน และในกรณีที่ทำงานร่วมกับแพทย์ ก็จะมีการติดตามผลร่วมกับแพทย์เจ้าของไข้

ตัวอย่างเคสที่ทำศิลปะบำบัดและเกิดการเปลี่ยนแปลงในเชิงบวก

เคสมีภาวะซึมเศร้าและนอนไม่หลับ ประมาณ 3 ปี รับการรักษากับจิตแพทย์ เคสไม่ได้มีความสนใจด้านศิลปะ แต่ด้วยภาวะซึมเศร้าและรู้สึกไม่อยากพูดคุยกับนักจิตวิทยา จิตแพทย์จึงส่งมาทำศิลปะบำบัด เคสจะค่อนข้างเงียบ ไม่ค่อยพูดคุยกับนักศิลปะบำบัด มีภาวะเศร้า เริ่มมาทำงานศิลปะด้วยกัน ครั้งแรกทำงานกับสี ที่เชื่อมโยงกับเรื่องความรู้สึกข้างในใจ และค่อยๆเริ่มทำงานไปด้วยกัน

เคสตั้งใจในการมาทำงานกับตัวเอง แม้ไม่ได้มีทักษะในการระบายสี เมื่อทำงานไปด้วยกัน ประมาณ 5 ครั้ง เคสก็เอ่ยออกมาว่า รู้สึกมีความสุขในทุกๆครั้งที่มาทำศิลปะบำบัด รู้สึกสดชื่น ซึ่งที่ผ่านมา ตัวเองไม่ค่อยได้พบเพื่อน ไม่อยากไปเจอใคร ชอบเก็บตัวอยู่เงียบๆ แต่ล่าสุดวันก่อน เพื่อนชวนไปทานข้าวด้วยกัน เคสจึงตัดสินใจไป แล้วตอบว่าสนุกมาก เมื่อทำศิลปะบำบัดต่อไปครั้งที่ 6-7 เห็นได้ว่ารูปของเคสเปลี่ยนแปลงไปจากรูปแรกอย่างมาก ศิลปะได้เข้าไปทำงานข้างในหัวใจ เขารู้สึกว่าได้เติบโตผ่านเรื่องราวต่าง ๆ และแข็งแรงขึ้น สามารถเล่าเรื่องที่มีความทุกข์ใจ เรื่องที่ทำให้เศร้าได้อย่างเข้าใจ แม้ว่าเรื่องราวจะไม่ได้เปลี่ยนแปลงไป แต่เคสแข็งแรงขึ้น สามารถเล่าและมองดูชีวิตของตัวเองได้อย่างยอมรับ มีพลังที่จะรับมือกับเรื่องเหล่านี้ได้

จะเห็นได้ว่านอกจากเคสสามารถเชื่อมโยงกับตัวทรัพยากรภายในของตัวเอง เคสสามารถมีความสัมพันธ์ที่ดีกับสิ่งแวดล้อม และบริบทอื่น ๆ ในชีวิตได้มากขึ้น มีมุมมองต่อชีวิตที่เปลี่ยนไป มีความสมดุลขึ้นและมีความสุขขึ้น

ประโยชน์ที่คุณจะได้รับจากศิลปะบำบัดแนวมนุษยปรัชญา

สร้างสมาธิ สามารถอยู่นิ่งและจดจ่อได้นานขึ้น
ส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตัวเอง
เสริมสร้างจินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์
เสริมสร้างประสาทสัมผัสทางการสัมผัส การเคลื่อนไหว ความสมดุล
เสริมสร้างการใช้ชีวิตอย่างมีระเบียบแบบแผน และเป็นกิจวัตร
ปลูกฝังศีลธรรม ความอ่อนโยนต่อเพื่อนมนุษย์และสัตว์
เสริมสร้างทักษะทางสังคม
สร้างความผ่อนคลาย
สร้างความเบิกบาน
สร้างความรื่นรมย์และใกล้ชิดธรรมชาติ
ฟื้นฟูพลังชีวิต
ฟื้นฟูสมรรถภาพด้านการสัมผัส การเคลื่อนไหว การมองเห็น ความสมดุล
เสริมสร้างการใช้ชีวิตอย่างเป็นกิจวัตร

การรักษาโรคนอนไม่หลับ ที่กรุงเทพ สลีป เซนเตอร์

หากคุณมีปัญหานอนไม่หลับหรือความเครียดจากปัญหาทางจิตใจ ศิลปะบำบัดแนวมนุษยปรัชญา โดยนักศิลปะบำบัดและ Satir Therapist ที่ได้รับประกาศนียบัตรนักศิลปะบำบัดแนวมนุษยปรัชญา จิตบำบัดแนวซาเทียร์ สามารถเป็นทางเลือกที่ช่วยให้คุณผ่อนคลาย จัดการกับอารมณ์ และสร้างสรรค์สิ่งที่ทำให้จิตใจสงบลง ช่วยให้การนอนหลับดีขึ้นได้ อย่างไรก็ดี ผู้ที่มีอาการนอนไม่หลับอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 2 สัปดาห์ขึ้นไป ควรเข้ารับการปรึกษากับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก่อน เพื่อวินิจฉัยถึงสาเหตุอาการต่าง ๆ และนำไปสู่การวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม

หากท่านใดสนใจศิลปะบำบัดแนวมนุษยปรัชญา ต้องการปรึกษาหรือเข้ารับการตรวจ สามารถติดต่อเข้ามาได้ที่ช่องทางติดต่อต่าง ๆ ของเรา กรุงเทพ สลีป เซ็นเตอร์ ยินดีให้บริการ และพร้อมให้คำปรึกษาโรคนอนไม่หลับ (Insomnia) ปัญหาการนอนหลับ แก้ไขปัญหานอนกรน แก้อาการนอนกรน ผู้หญิง-ผู้ชาย พร้อมบริการรักษาภาวะนอนกรน และหยุดหายใจขณะหลับชนิดอุดกั้น (Obstructive Sleep Apnea) โดยการใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก (CPAP) โดยแพทย์เฉพาะทางที่ได้รับการรับรองจาก American Board of Sleep Medicine และเจ้าหน้าที่ ที่คอยให้บริการอย่างอบอุ่น สุภาพ และเป็นกันเอง ในบรรยากาศที่พักส่วนตัวที่เงียบสงบ และร่มรื่น

ความสัมพันธ์สั่นคลอน เพราะคนรักนอนกรน

BSC — Wed, 06 Sep 2023 19:15:28 +0000

การนอนกรนไม่ได้ก่อให้เกิดผลเสียในเรื่องของสุขภาพเท่านั้น เพราะการนอนกรนส่งผลกระทบต่อคนที่นอนข้างๆ ด้วย ไม่ว่าจะเป็นพ่อแม่ พี่น้อง หรือคู่ชีวิต ซึ่งสำหรับการใช้ชีวิตคู่ การนอนกรนถือเป็นปัญหาสำคัญที่ทำให้คู่รักหลายคู่ ถึงขั้นต้องแยกกันนอน หรือเลิกรากันไปแล้วมากมาย

ปัญหาการนอนกรนสำหรับคู่รัก เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นทั่วโลก ซึ่งที่สหรัฐอเมริกา มีการสำรวจเรื่องนี้ โดย American Academy of Sleep Medicine (AASM) ใช้การสอบถามไปยังคู่รักกว่า 2,000 คน และพบว่าประมาณ 43% ของคู่รักในกลุ่มมิลเลนเนียล (Millennials) หรือกลุ่มเจนวาย (Gen-Y) พวกเขาเลือกจะ “หย่าร้างในเวลานอน” (Sleep Divorce) หรือการแยกกันนอนกับคนรัก เพื่อสุขภาพการนอนที่ดีขึ้น แต่หลายๆ คู่อาจมีปัญหาบานปลาย ไปจนถึงขั้นทะเลาะกันรุนแรงก็มี

ถึงแม้คู่รักส่วนใหญ่มักเจอปัญหาการถูกรบกวนจากอีกฝ่ายระหว่างนอนหลับอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็น การนอนดิ้น การนอนขากระตุก หรืออื่นๆ แต่พวกเขาก็ยังอยากนอนกับคนรักอยู่ดี แต่เรื่องของการนอนกรนเป็นปัญหาใหญ่ ที่ถ้าไม่แก้ไขนอกจากคุณภาพของการนอนจะไม่ดีแล้ว ยังส่งผลกับความสัมพันธ์โดยตรง เพราะคู่รักที่คุณภาพการนอนย่ำแย่นั้น มักจะมีแนวโน้มที่จะเกิดการทะเลาะ หรือเกิดความรู้สึกด้านลบในความสัมพันธ์ได้ง่าย

> กลับสู่สารบัญ

แต่ในแง่ความสัมพันธ์ระยะยาว การแยกเตียงกันนอนตลอดเวลาเพราะการนอนกรนของคนรัก ก็ไม่ใช่ทางออกที่ถูกต้อง เรื่องนอนกรน จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม เพราะนอกจากจะช่วยป้องกันหรือแก้ปัญหาเรื่องความสัมพันธ์แล้ว ยังเป็นการรักษาสุขภาพของคนข้างตัวที่เรารัก เพราะการนอนหลับไม่ดีอาจนำมาซึ่งโรคภัยต่างๆ ที่ร้ายแรง มากกว่าที่หลายคนคิด

> กลับสู่สารบัญ

เพราะฉะนั้นเมื่อเรารู้ว่าคนรักนอนกรน ไม่ใช่เพียงแค่เลือกที่จะแยกกันนอนเพื่อหลีกเลี่ยงเสียงกรนที่ดังเท่านั้น แต่ควรหมั่นสังเกตอาการกรนของคนรักด้วยว่า มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ร่วมด้วยหรือไม่ มีอาการตื่นนอนแล้วไม่สดชื่น อ่อนล้า อยากนอนตลอดเวลาเหมือนนอนไม่เต็มอิ่มบ้างไหม หลับใน หรือเผลอหลับบ่อย ๆ ระหว่างวันโดยไม่รู้ตัวด้วยหรือเปล่า ถ้ามีอาการเหล่านี้ ก็ควรพาคนรักไปพบแพทย์เฉพาะทางด้านการนอนหลับ เพื่อตรวจการนอนหลับ Sleep Test และหาแนวทางในการรักษา

การนอนหลับพักผ่อนอย่างมีคุณภาพ ทำให้เราสามารถสื่อสารได้ดีขึ้น รู้สึกสดชื่นและกระปรี้กระเปร่าตลอดวัน อารมณ์ดี และไม่หงุดหงิดง่าย นำมาซึ่งความสัมพันธ์ของคู่รักที่ดีมากขึ้น ต่างจากการนอนที่ไม่มีคุณภาพ การนอนที่ถูกรบกวนตลอดคืน ก็จะนำมาซึ่งอารมณ์ด้านลบในความสัมพันธ์ เรื่องเหล่านี้จึงเป็นปัญหาที่คู่รักไม่ควรมองข้าม

> กลับสู่สารบัญ

นอกจากนี้การนอนกรนยังส่งผลต่อสุขภาพทั้งในระยะสั้นและระยาว หากปล่อยไว้ไม่รักษา การนอนกรนจะส่งผลให้เสี่ยงเป็นโรคต่างๆ เช่น โรคความดันโลหิตสูง กล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันจากการขาดเลือด โรคหลอดเลือดในสมอง เป็นต้น ถ้าอยากให้ความสัมพันธ์กับคนรักยืนยาว อย่าคิดแค่ทนรำคาญแล้วปล่อยผ่านไป แต่พาคนรักไปปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อหาทางรักษาที่เหมาะสมและถูกต้อง

> กลับสู่สารบัญ

ปรึกษาและรักษาด้วยแพทย์เฉพาะทางด้านการนอน

> กลับสู่สารบัญ

CPAP เครื่องช่วยหายใจ รักษาอาการนอนกรน ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

BSC — Wed, 06 Sep 2023 18:58:10 +0000

เคยไหมที่ตื่นมาพร้อมความอ่อนล้า ทั้งที่คิดว่าหลับเต็มอิ่มตลอดคืน? หรือบางครั้งมีคนใกล้ตัวบอกว่าคุณกรนเสียงดัง หรือมีช่วงที่เหมือนหยุดหายใจระหว่างหลับ? ปัญหาเหล่านี้อาจไม่ได้เป็นแค่เรื่องเล็กน้อย เพราะมันอาจเป็นสัญญาณของ “ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ” (sleep apnea) ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาว และอาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคเรื้อรังต่าง ๆ มากขึ้นด้วย

ด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีทางการแพทย์ในปัจจุบัน มีเครื่องมือช่วยจัดการปัญหานี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ หนึ่งในนั้นคือ “CPAP (continuous positive airway pressure)” หรือบางคนอาจเรียกว่า “เครื่องช่วยคนนอนกรน” เป็นเครื่องช่วยหายใจที่ออกแบบมาเพื่อช่วยเปิดทางเดินหายใจในขณะที่คุณหลับ ช่วยลดการกรน และแก้ปัญหาการหยุดหายใจชั่วคราวขณะหลับได้

ในบทความนี้ เราจะพาคุณไปสำรวจทุกแง่มุมของ CPAP ตั้งแต่วิธีการทำงาน ประโยชน์ของ CPAP ไปจนถึงคำแนะนำสำหรับการใช้งาน เพื่อเป็นข้อมูลสำหรับผู้ที่สนใจหรือกำลังศึกษาข้อมูลของเครื่อง CPAP อยู่

สารบัญ

ผลดีระยะสั้น ผู้ใช้เครื่อง CPAP
ผลดีระยะยาว ผู้ใช้เครื่อง CPAP
ปัญหาที่พบบ่อย ผู้ใช้เครื่อง CPAP
บทส่งท้าย

เครื่อง CPAP คืออะไร?

เครื่อง CPAP หรือ continuous positive airway pressure คืออุปกรณ์ช่วยหายใจที่ใช้แรงดันลมคงที่ส่งผ่านหน้ากากไปยังทางเดินหายใจ เพื่อช่วยเปิดทางเดินหายใจที่อาจถูกอุดกั้นในระหว่างการนอนหลับ เครื่องนี้ถูกออกแบบมาเพื่อรักษา ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (obstructive sleep apnea – OSA) และอาการกรนที่มีสาเหตุจากการอุดกั้นของทางเดินหายใจ

เครื่อง CPAP ทำงานโดยการสร้างแรงดันลมที่เหมาะสม ช่วยให้ทางเดินหายใจไม่แคบหรือปิดลงขณะนอนหลับ ซึ่งจะช่วยลดหรือป้องกันการหยุดหายใจที่อาจเกิดขึ้น และช่วยให้ผู้ใช้นอนหลับได้อย่างต่อเนื่องและมีคุณภาพมากขึ้น

> กลับสู่สารบัญ

เครื่อง CPAP เหมาะกับใคร?

เครื่อง CPAP เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับการนอนหลับ ดังนี้:

ผู้ที่มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (obstructive sleep apnea – OSA)
โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการหยุดหายใจชั่วขณะระหว่างหลับจากการอุดกั้นทางเดินหายใจ
ผู้ที่กรนเสียงดังและเรื้อรัง
ซึ่งอาจเกิดจากการแคบของทางเดินหายใจส่วนบน
ผู้ที่ตื่นนอนแล้วรู้สึกไม่สดชื่น
แม้ว่าจะนอนครบชั่วโมงแต่ตื่นนอนแล้วรู้สึกไม่สดชื่น เพราะร่างกายไม่ได้รับออกซิเจนเพียงพอขณะหลับ
ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการหยุดหายใจขณะหลับ
เช่น ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง หรือเบาหวาน
ผู้ที่ต้องการเพิ่มคุณภาพการนอนหลับ
เช่น ผู้ที่ตื่นกลางดึกบ่อยหรือรู้สึกเหนื่อยล้าตลอดทั้งวัน

อย่างไรก็ตามการใช้เครื่อง CPAP ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะทาง เพื่อให้แน่ใจว่าแรงดันลมที่ตั้งค่าเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละคน รวมถึงการปรับแต่งหน้ากากและการใช้งานที่ถูกต้อง ทั้งนี้เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดและลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้งานผิดวิธี

> กลับสู่สารบัญ

การทำงานของเครื่อง CPAP

เครื่อง CPAP หรือ continuous positive airway pressure มีหลักการทำงานโดยการส่งลมด้วยแรงดันคงที่ผ่านหน้ากากไปยังทางเดินหายใจในขณะนอนหลับ เพื่อช่วยเปิดทางเดินหายใจและป้องกันการอุดกั้นที่อาจทำให้เกิดภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

หลักการทำงานของเครื่อง CPAP

สร้างแรงดันลมที่คงที่
ตัวเครื่องจะสร้างแรงดันลมที่เหมาะสมกับผู้ใช้ ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้กำหนดแรงดันที่เหมาะสมตามระดับความรุนแรงของภาวะหยุดหายใจ
ส่งลมผ่านหน้ากาก
ลมที่มีแรงดันจะถูกส่งผ่านสายลมเข้าสู่หน้ากากที่สวมใส่ระหว่างการนอนหลับ หน้ากากมีหลายรูปแบบ เช่น
- หน้ากากครอบจมูก
- หน้ากากครอบทั้งจมูกและปาก
- หน้ากากแบบสอดจมูก
เปิดทางเดินหายใจ
แรงดันลมช่วยป้องกันไม่ให้ทางเดินหายใจส่วนบนแคบลงหรืออุดกั้น ทำให้ลมหายใจไหลเวียนได้อย่างต่อเนื่อง

เพิ่มความชื้นให้กับลม (ถ้ามี humidifier)
บางรุ่นมาพร้อมระบบเพิ่มความชื้น เพื่อช่วยลดอาการแห้งของจมูกและลำคอ ทำให้ผู้ใช้งานหายใจสบายยิ่งขึ้น

การใช้งาน CPAP อย่างถูกต้อง

การตั้งค่าแรงดันลมต้องปรับโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ผู้ใช้งานต้องเรียนรู้วิธีการใส่หน้ากากให้พอดีเพื่อป้องกันการรั่วของลม
ดูแลรักษาเครื่องและอุปกรณ์อย่างถูกต้อง เช่น การทำความสะอาดหน้ากากและสายลมเป็นประจำ

เครื่อง CPAP จะช่วยให้ผู้ใช้นอนหลับได้อย่างต่อเนื่อง ลดการหยุดหายใจ และเพิ่มคุณภาพชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากใช้อย่างถูกต้องและเหมาะสมตามคำแนะนำของแพทย์

อุปกรณ์ของเครื่อง CPAP มีอะไรบ้าง?

1. ตัวเครื่อง (CPAP machine)

เป็นส่วนที่สร้างแรงดันลมที่คงที่ตามค่าที่แพทย์กำหนด
บางรุ่นมีระบบตรวจจับการหายใจอัตโนมัติ เพื่อปรับแรงดันลมให้เหมาะสมกับผู้ใช้งานแต่ละคน

2. หน้ากาก (mask)

ใช้สวมใส่ระหว่างการนอนหลับ เพื่อส่งลมเข้าสู่ทางเดินหายใจ
มีหลายรูปแบบให้เลือกตามความสะดวกของผู้ใช้ เช่น
- หน้ากากครอบจมูก (nasal mask): ครอบเฉพาะจมูก
- หน้ากากครอบจมูกและปาก (full-face mask): เหมาะสำหรับผู้ที่หายใจทางปาก

หน้ากากแบบสอดจมูก (nasal pillow): มีขนาดเล็ก ใส่ที่รูจมูก

3. ท่อลม (tubing)

เป็นท่อลมที่เชื่อมต่อระหว่างตัวเครื่องกับหน้ากาก
มีความยืดหยุ่นและความยาวเพียงพอให้เคลื่อนไหวได้สะดวก

4. ระบบเพิ่มความชื้น (humidifier)

เป็นอุปกรณ์เสริมที่ช่วยเพิ่มความชื้นให้กับลมที่ใช้ในการหายใจ เพื่อลดอาการแห้งของจมูกและลำคอ
บางรุ่นมีระบบปรับความชื้นอัตโนมัติ

5. แผ่นกรองอากาศ (filter)

ใช้กรองฝุ่นและอนุภาคในอากาศก่อนเข้าสู่ตัวเครื่อง
ช่วยให้ลมที่ส่งออกมาสะอาดและปลอดภัยมากขึ้น

6. สายไฟและอะแดปเตอร์ (power supply)

ใช้เชื่อมต่อกับเครื่อง CPAP กับแหล่งจ่ายไฟฟ้า
บางรุ่นรองรับการใช้งานกับแบตเตอรี่สำรอง

7. จอแสดงผลและปุ่มควบคุม

สำหรับตั้งค่าแรงดันลมและปรับการทำงานของเครื่อง
บางรุ่นมีหน้าจอสัมผัสหรือเชื่อมต่อกับแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟน

อุปกรณ์เสริมเพิ่มเติม (ถ้ามี)

คลิปสายรัด (headgear clips): ช่วยยึดหน้ากากให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม
กระเป๋าใส่อุปกรณ์: สำหรับการพกพาเครื่อง CPAP และอุปกรณ์เสริม ทำให้พกพาได้สะดวกมากขึ้น

การใช้งานและดูแลรักษาอุปกรณ์เหล่านี้อย่างเหมาะสม จะช่วยให้เครื่อง CPAP ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพและมีอายุการใช้งานที่ยาวนาน

เครื่อง CPAP มีกี่ชนิด?

เครื่อง CPAP มีหลากหลายชนิดซึ่งออกแบบมาเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ใช้งานที่แตกต่างกัน โดยสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ชนิดหลัก ได้แก่

1. เครื่องช่วยหายใจ CPAP แรงดันคงที่ (manual CPAP / fixed CPAP)

เครื่องประเภทนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการแรงดันอากาศคงที่ในระดับที่ไม่สูงมาก เช่น ≤ 8 cmH2O
ใช้งานง่าย เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่มีความจำเป็นต้องปรับแรงดันลมระหว่างการนอนหลับ

2. เครื่องช่วยหายใจ CPAP แบบปรับแรงดันอัตโนมัติ (auto CPAP)

เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการแรงดันอากาศ ≥ 9 cmH2O แต่ไม่เกิน 20 cmH2O
เครื่องนี้สามารถปรับแรงดันอากาศได้เองอัตโนมัติตามความต้องการของผู้ใช้งานในแต่ละช่วงของการนอนหลับ
ใช้งานได้สะดวกและมีความแม่นยำของแรงดันอากาศมากขึ้น

3. เครื่องช่วยหายใจแบบแรงดัน 2 ระดับ (bilevel PAP หรือ BiPAP)

เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการแรงดันอากาศสูง เช่น ≥ 20 cmH2O
มีแรงดัน 2 ระดับ ได้แก่
- แรงดันขณะหายใจเข้า (IPAP)
- แรงดันขณะหายใจออก (EPAP)
เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบการหายใจที่ซับซ้อน

การเลือกเครื่อง CPAP ที่เหมาะสม

การเลือกชนิดของเครื่อง CPAP ควรพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น ระดับแรงดันที่เหมาะสมกับการรักษา ความสะดวกสบายในการใช้งาน และงบประมาณ โดยควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญและควรผ่านการตรวจ sleep test มาก่อน เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีและปลอดภัยที่สุด

อ่านเพิ่มเติม : แนะนำเทคนิคการเลือกหน้ากากเครื่อง CPAP (CPAP mask) ให้เหมาะกับตัวเอง

การใช้เครื่อง CPAP มีข้อดีอย่างไร?

เครื่อง CPAP (continuous positive airway pressure) เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยลดการอุดกั้นระหว่างการนอนหลับ การใช้งานเครื่องนี้ไม่เพียงปรับปรุงการหายใจ แต่ยังส่งผลดีต่อสุขภาพร่างกายและจิตใจ รวมถึงเพิ่มคุณภาพชีวิตในหลายด้าน

ผลดีระยะสั้น

ลดอาการนอนกรน: ลดปัญหานอนกรนได้ดี เนื่องจากทางเดินหายใจเปิดโล่งขึ้น
นอนหลับได้ดีขึ้น: ผู้ใช้งานจะรู้สึกได้ถึงการนอนหลับที่ลึกและต่อเนื่องมากกว่าเดิม ทำให้คุณภาพการนอนดีขึ้น
ตื่นมาสดชื่น: รู้สึกสดชื่นหลังตื่นนอน ไม่มีอาการอ่อนเพลียสะสม
ลดอาการง่วงนอนตอนกลางวัน: ไม่ง่วงระหว่างวัน สามารถทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้อย่างเต็มที่
เพิ่มสมาธิและความจำ: การพักผ่อนที่เพียงพอช่วยให้สมาธิดีขึ้น ความจำดีขึ้น
ปลอดภัยในการใช้ชีวิตประจำวัน: ลดความเสี่ยงจากการง่วงขณะขับรถ การทำงานที่ต้องการความตื่นตัว หรือการทำงานกับเครื่องจักร
กระปรี้กระเปร่า: ผู้ใช้งานจะรู้สึกกระฉับกระเฉงและมีพลังงานมากขึ้น

ผลลัพธ์เหล่านี้จะเห็นได้ชัดเจนตั้งแต่ช่วงแรกของการใช้งานเครื่อง CPAP ซึ่งสร้างความแตกต่างอย่างเห็นได้ชัดจากคุณภาพการนอนหลับก่อนการใช้เครื่อง CPAP

ผลดีระยะยาว

ลดความเสี่ยงโรคร้ายแรง: การใช้เครื่อง CPAP ช่วยลดความเสี่ยงของโรคที่เกี่ยวข้องกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ เช่น
- โรคหัวใจ: ลดโอกาสเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวหรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- โรคความดันโลหิตสูง: ช่วยให้ระดับความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
- โรคหลอดเลือดสมอง: ลดความเสี่ยงของภาวะเส้นเลือดในสมองตีบหรือแตก
ส่งเสริมสุขภาพโดยรวม: การนอนหลับที่ดีขึ้นช่วยปรับสมดุลของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย เช่น ระบบเผาผลาญและภูมิคุ้มกัน
มีภาวะแทรกซ้อนจากการใช้งานน้อย: การรักษาด้วยเครื่อง CPAP มีความปลอดภัยสูง หากอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ที่มีความชำนาญเฉพาะทาง จะมีภาวะแทรกซ้อนในการรักษาน้อยมาก
คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น: สุขภาพร่างกายและจิตใจที่ดีช่วยให้สามารถดำเนินชีวิตประจำวันได้อย่างมีความสุข

คำแนะนำเพิ่มเติม: เพื่อให้การรักษาได้ผลสูงสุด ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางที่มีประสบการณ์ในการวางแผนการรักษาและปรับเครื่อง CPAP ให้เหมาะสมกับผู้ใช้งานแต่ละคน

ปัญหาพบบ่อยเครื่อง CPAP มีอะไรบ้าง?

1. แรงดันอากาศไม่เหมาะสม

วิธีแก้ไข

ตรวจสอบการตั้งค่าแรงดันของเครื่องให้ถูกต้องตามคำแนะนำของแพทย์
เริ่มต้นใช้งานด้วยแรงดันที่ต่ำก่อน แล้วค่อย ๆ ปรับเพิ่มแรงดันอย่างเหมาะสมจนผู้ใช้รู้สึกสบาย
ลองใช้เครื่องในขณะนั่งพักผ่อนหรือนอนในช่วงกลางวันเพื่อให้ร่างกายคุ้นเคยกับแรงดัน
หลีกเลี่ยงการปรับลดแรงดันเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ เนื่องจากอาจทำให้ประสิทธิภาพการรักษาลดลง

2. ปัญหาการรั่วของหน้ากาก

วิธีแก้ไข

ตรวจสอบว่าหน้ากากถูกปรับให้กระชับพอดีกับใบหน้า โดยไม่หลวมหรือแน่นจนเกินไป
ปรับหน้ากากให้แน่นขึ้นในกรณีที่มีการรั่วลม แต่ไม่ควรกดดันจนทำให้รู้สึกอึดอัดหรือเจ็บใบหน้า
เลือกหน้ากากที่เหมาะสมกับรูปหน้าของผู้ใช้ เช่น หน้ากากแบบเต็มหน้า (full face) หรือแบบครอบจมูก (nasal mask)
ใช้เจลซิลิโคนเสริมรอบขอบหน้ากากเพื่อช่วยลดการรั่วของลม
ตรวจสอบการรั่วของลมเป็นระยะ โดยการใช้น้ำสบู่ทารอบหน้ากากแล้วสังเกตฟองอากาศขณะเปิดเครื่อง

3. รอยกดทับจากหน้ากาก

วิธีแก้ไข

คลายสายรัดหน้ากากให้พอดี ไม่แน่นจนเกินไป
เลือกหน้ากากที่มีวัสดุอ่อนนุ่ม เช่น หน้ากากแบบซิลิโคนหรือหน้ากากที่มีเจลรอง
เปลี่ยนขนาดหรือชนิดของหน้ากากให้เหมาะกับใบหน้าและความสบายของผู้ใช้งาน
ใช้ผ้ารองหน้ากากบริเวณที่สัมผัสกับผิวหน้าเพื่อลดแรงกดและลดการระคายเคือง
หลีกเลี่ยงการใช้งานเครื่องระหว่างวัน หากไม่จำเป็น เพื่อลดการกดทับเป็นเวลานาน

4. อาการคัดจมูก

วิธีแก้ไข

ใช้น้ำเกลือพ่นจมูก (saline spray) หรืออุปกรณ์ล้างจมูกเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นก่อนใช้งาน
ใช้เครื่อง cpap รุ่นที่มีระบบเพิ่มความชื้น (humidifier) เพื่อช่วยลดอาการแห้งของโพรงจมูก
ปรับระดับความชื้นของ humidifier ให้เหมาะสมกับความต้องการและสภาพอากาศ
หากมีอาการคัดจมูกรุนแรง ให้พิจารณาใช้หน้ากากแบบเต็มหน้า (full face mask) แทนหน้ากากครอบจมูก
หากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาการใช้ยาลดอาการคัดจมูกหรือหาสาเหตุเพิ่มเติม

หมายเหตุ: การปรับเปลี่ยนใด ๆ ควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญเพื่อความปลอดภัยและการใช้งานที่มีประสิทธิภาพสูงสุด

รักษานอนกรน ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ต้อง “Bangkok Sleep Center”

การนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (obstructive sleep apnea) เป็นปัญหาที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง และโรคหลอดเลือดสมอง การรักษาด้วยเครื่อง CPAP (continuous positive airway pressure) เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูง โดยช่วยเปิดทางเดินหายใจ ลดการหยุดหายใจและการกรน ทำให้ผู้ป่วยนอนหลับดีขึ้น ตื่นมาสดชื่น ลดอาการง่วงในช่วงกลางวัน และลดความเสี่ยงจากโรคเรื้อรังต่าง ๆ

เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดในการใช้เครื่อง CPAP ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งจะช่วยปรับตั้งค่าเครื่องให้เหมาะสมกับร่างกายของผู้ป่วย ลดปัญหาการใช้งาน และเพิ่อให้ประสิทธิภาพในการรักษาดีที่สุด

ที่ Bangkok Sleep Center เราคือศูนย์เฉพาะทางด้านการตรวจวินิจฉัยและรักษาปัญหาการนอนหลับ ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางด้านการนอนหลับและอุปกรณ์ที่ทันสมัย

จุดเด่นที่ทำให้ Bangkok Sleep Center แตกต่าง

ทีมแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญ: ทีมแพทย์ของเราป็นแพทย์เฉพาะทางด้านการรักษาด้วยเครื่อง CPAP โดยเฉพาะ
การปรับแต่งเครื่อง CPAP ให้เหมาะสมโดยแพทย์: แพทย์จะปรับแต่งเครื่อง CPAP ให้มีประสิทธิภาพสูงสุดและเหมาะกับร่างกายของคนไข้ที่สุด โดยหลีกเลี่ยงปัญหาค่าคาร์บอนไดออกไซด์คั่งในร่างกายที่อาจเกิดจากการตั้งค่าไม่ถูกต้อง

ดูแลต่อเนื่องโดยแพทย์: เรามีบริการดูแลการใส่เครื่อง CPAP พร้อมให้คำแนะนำเพื่อให้ใช้งานเครื่อง CPAP ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

บริการเพื่อการนอนหลับที่มีคุณภาพ

เป็นศูนย์ตรวจ Sleep Test ที่มีบรรยากาศห้องพักเหมือนบ้าน บรรยากาศผ่อนคลาย สะอาด มีห้องน้ำในตัว อาหารเช้าและสามารถมีผู้ติดตามมานอนเป็นเพื่อนได้จำนวน 1 ท่าน
ตรวจ Sleep Test: รวมทั้งการทดลองใช้เครื่อง CPAP ระหว่างตรวจ และบริการทดลองใช้ฟรี เครื่อง CPAP เป็นเวลา 7 วัน (สำหรับ Full Sleep Test ระดับ 1)

บริการเสริม: เรามีบริการเครื่อง CPAP พร้อมดูแลการใช้งานโดยแพทย์ รวมถึงการรักษาโรคนอนไม่หลับโดยทีมจิตแพทย์และนักจิตบำบัด ทั้งในผู้ที่มีอายุน้อยและผู้สูงอายุ

ทำไมต้องเลือกเรา?

คิวเร็ว ไม่ต้องรอนาน
พร้อมให้บริการครบทุกขั้นตอน ตั้งแต่ตรวจวินิจฉัยจนถึงการติดตามผล
บรรยากาศเหมือนมาพักผ่อน ผ่อนคลาย สะอาดและสะดวกสบาย

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ CPAP

BiPAP กับ CPAP ต่างกันอย่างไร?

CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) ใช้แรงดันอากาศคงที่ตลอดการหายใจ เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีการหยุดหายใจขณะหลับจากทางเดินหายใจตีบตันและง่ายต่อการใช้งาน.

BiPAP (Bilevel Positive Airway Pressure) ส่งแรงดันอากาศสองระดับ: หนึ่งสำหรับการหายใจเข้าและอีกหนึ่งสำหรับการหายใจออก ช่วยให้หายใจออกได้ง่ายขึ้น มักใช้สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาหายใจซับซ้อนหรือไม่สม่ำเสมอ.

เครื่องช่วยหายใจ CPAP คืออะไร?

เครื่องช่วยหายใจ CPAP (continuous positive airway pressure) เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ส่งแรงดันอากาศคงที่ตลอดการหายใจเพื่อช่วยรักษาผู้ป่วยที่มีการหยุดหายใจขณะหลับ โดยการเปิดทางเดินหายใจไม่ให้ตีบตัน ช่วยให้การหายใจในขณะหลับเป็นปกติและป้องกันการหยุดหายใจ.

เครื่อง CPAP ต้องใช้ตลอดไปไหม?

การใช้เครื่อง CPAP ไม่จำเป็นต้องใช้ตลอดไป ขึ้นอยู่กับอาการและการตอบสนองต่อการรักษาของผู้ป่วย หากอาการหยุดหายใจขณะหลับดีขึ้นหรือหายไปหลังจากการรักษา บางกรณีอาจหยุดใช้ได้ แต่ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสม

APAP กับ CPAP ต่างกันอย่างไร?

APAP (auto-adjusting positive airway pressure) และ CPAP (continuous positive airway pressure) แตกต่างกันในลักษณะการปรับแรงดันอากาศ

CPAP: ส่งแรงดันอากาศที่คงที่ตลอดการหายใจ ซึ่งจะช่วยรักษาผู้ป่วยที่มีการหยุดหายใจขณะหลับจากการตีบตันของทางเดินหายใจ.
APAP: สามารถปรับแรงดันอากาศได้อัตโนมัติตามความต้องการของผู้ป่วยในแต่ละช่วงเวลา ช่วยให้มีแรงดันที่เหมาะสมในขณะที่หายใจเข้าและออก โดยปรับตามสภาพการหายใจของผู้ป่วยในแต่ละคืน

โดยรวมแล้ว APAP มีความยืดหยุ่นมากกว่า CPAP เพราะปรับแรงดันตามสภาพการหายใจของผู้ใช้ ขณะที่ cpap จะส่งแรงดันคงที่ตลอดการใช้งาน

CPAP ตัวช่วยแก้ปัญหานอนกรน

BSC — Tue, 05 Sep 2023 20:07:27 +0000

หลายคนที่เข้ามาตรวจ Sleep Test แล้ว พบว่าตัวเองมีภาวะนอนกรนร่วมกับหยุดหายใจขณะหลับ และแพทย์ได้แนะนำให้รักษาด้วยเครื่อง CPAP บางคนอาจไม่เคยรู้จักเครื่องนี้เลย หรือบางคนอาจหาข้อมูลมาบ้าง แต่ก็ยังไม่เข้าใจถึงการทำงานที่แท้จริงของเครื่อง CPAP บทความนี้จะช่วยทำให้ทุกคนได้ทำความรู้จักและเข้าใจการทำงานของเครื่อง CPAP มากขึ้น

สารบัญ

ทำความรู้จัก CPAP
อาการนอนกรน เกิดจากอะไร
วิธีทำงานของเครื่อง CPAP
การใช้งานเครื่อง CPAP ที่ถูกต้อง
ข้อดีของการใช้เครื่อง CPAP
บทส่งท้าย

CPAP หรือ Continuous Positive Airway Pressure คือเครื่องช่วยหายใจประเภทหนึ่ง

ซึ่งเครื่อง CPAP เป็นอุปกรณ์ที่แพทย์ทั่วโลกยอมรับว่าเป็นมาตรฐานการรักษา (Gold Standard) ในการรักษาอาการนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ซึ่งหลักการในการทำงานของเครื่องคือ การอัดแรงดันอากาศให้แก่ผู้ใช้งานในขณะหายใจเข้า เพื่อเปิดช่องทางเดินหายใจส่วนต้นของให้กว้างขึ้น สามารถรักษาอาการนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับได้ทุกระดับ

> กลับสู่สารบัญ

ถ้าถามถึงเรื่องการทำงานระบบการทำงานของเครื่อง CPAP คงต้องเริ่มอธิบายจากเรื่องของการนอนกรนก่อน หลายคนอาจยังไม่รู้ว่า อาการนอนกรน เกิดจากการที่ช่องทางเดินหายใจของเราเกิดตีบแคบลงขณะที่นอนหลับลึก ปิดกั้นทางเดินหายใจ ทำให้ลมหายใจไม่สามารถผ่านไปยังหลอดลมและปอดได้อย่างสะดวก ลมหายใจผ่านช่องที่ตีบแคบเป็นสาเหตุให้เพดานอ่อน และกล้ามเนื้อบริเวณโคนลิ้นและช่องคอสั่นกระพือ เกิดเป็นเสียงกรนดังขึ้น และบางครั้งช่องทางเดินหายใจอาจปิดจนสนิท เกิดเป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับขึ้น ทำให้เราหยุดหายใจชั่วคราวขณะหลับ ประมาณครั้งละนานมากกว่า 10 วินาที และเป็นซ้ำมากกว่า 5 ครั้งต่อ 1 ชั่วโมงขึ้นไป เป็นผลให้สมองขาดออกซิเจนขณะนอนกลับ มีผลกระทบต่อการสมองและร่างกายทั้งในระยะสั้นและระยะยาว

> กลับสู่สารบัญ

เครื่อง CPAP สามารถแก้ปัญหานี้ได้ที่ต้นเหตุ ด้วยหลักการทำงานคือเครื่องจะดูดอากาศจากภายนอก ผ่านแผ่นกรองฝุ่น และผลิตแรงดันอากาศส่งออกมา ผ่านทางท่อลม เข้าสู่หน้ากากที่ครอบจมูกเราไว้ และผ่านเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจของเรา แรงดันอากาศที่เครื่อง CPAP สร้างขึ้นมา ก็จะเป็นตัวช่วยในการขยายช่องทางเดินหายใจของเราให้เปิดกว้างขึ้น แม้ว่ากล้ามเนื้อบริเวณโคนลิ้นและช่องคอจะผ่อนคลายตอนที่นอนหลับสนิท ช่องทางเดินหายใจของเราก็จะไม่ตีบแคบลง ปัญหาการนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับก็จะหายไป

เครื่อง CPAP ถือเป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ใช้งานได้ง่าย และถึงแม้เครื่อง CPAP จะมีหลายยี่ห้อ หลายประเภท แต่ก็จะมีอุปกรณ์หลักๆ ไม่ต่างกันคือ ตัวเครื่องสร้างแรงดันอากาศ (CPAP Device) หน้ากากพร้อมสายรัดศีรษะ (CPAP Mask) ท่ออากาศหรือท่อลม และอุปกรณ์เสริม เช่น เครื่องทำความชื้น

> กลับสู่สารบัญ

ในด้านการใช้งาน เราจะใช้เครื่อง CPAP เฉพาะเวลาที่นอนหลับ ที่สำคัญควรใช้ตลอดทั้งคืนและทุกคืน เพื่อช่วยบรรเทาอาการนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับอย่างสม่ำเสมอ และสร้างความคุ้นชินในการใส่เครื่อง CPAP โดยมีขั้นตอนการใช้งานง่ายๆ เพียง สวมหน้ากาก ขยับหน้ากากให้กระชับกับใบหน้า เพื่อป้องกันไม่ให้ลมรั่วออกจากหน้ากาก จากนั้นเปิดเครื่อง เครื่องจะทำการปล่อยแรงดันลมที่เหมาะสมผ่านโพรงจมูกของเราเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจ เพียงเท่านี้เราก็จะนอนได้อย่างสบายใจ

> กลับสู่สารบัญ

โดยข้อดีของการใช้เครื่อง CPAP ในการรักษาอาการนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ที่ผู้ใช้งานทั่วโลกพูดเหมือนกันคือ เมื่อใช้งานอยางสม่ำเสมอจะทำให้นอนหลับได้ดีขึ้น ตื่นขึ้นมาสดชื่นมากขึ้น และมีอาการง่วงนอนหรืออ่อนเพลียในตอนกลางวันลดลงหรือแทบไม่มีเลย เนื่องจากได้รับการพักผ่อนอย่างเต็มที่และดีขึ้น และในระยะยาวยังช่วยลดความเสี่ยงจากโรคแทรกซ้อนอื่นๆ ที่มาพร้อมกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับอีกด้วย

> กลับสู่สารบัญ

การรักษาอาการนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ด้วยเครื่อง CPAP นั้นไม่ใช่เรื่องน่ากลัวหรือน่ากังวลอย่างที่หลายคนคิด แต่เป็นการรักษาที่ได้ผลดีและแพทย์เฉพาะทางทั่วโลกยอมรับ หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการนอนกรนหรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ควรรีบปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง เพื่อเข้ารับการตรวจการนอนหลับ Sleep Test เพื่อหาแนวทางการรักษาที่ถูกต้อง

ศูนย์ Sleep lab บริการให้การตรวจการนอนหลับ (sleep test) ยินดีให้บริการ และพร้อมให้คำปรึกษาแก้ไขปัญหานอนกรน แก้อาการนอนกรน ผู้หญิง-ผู้ชาย พร้อมบริการรักษาภาวะนอนกรน และหยุดหายใจขณะหลับชนิดอุดกั้น (Obstructive Sleep Apnea) โดยการใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก (CPAP) โดยแพทย์เฉพาะทางที่ได้รับการรับรองจาก American Board of Sleep Medicine และเจ้าหน้าที่ ที่คอยให้บริการอย่างอบอุ่น สุภาพ และเป็นกันเอง ในบรรยากาศที่พักส่วนตัวที่เงียบสงบ และร่มรื่น

ศูนย์ Sleep lab ที่ให้การตรวจการนอนหลับ (sleep test) ของคุณ
เป็นช่วงเวลาแห่งการพักผ่อนอย่างแท้จริง
โทรปรึกษา 064-649-1919, 02-089-8687

> กลับสู่สารบัญ

ปรึกษาและรักษาด้วยแพทย์เฉพาะทางด้านการนอน

> กลับสู่สารบัญ

เหงื่อออกขณะหลับ สัญญาณเตือน เสี่ยงโรค?

BSC — Tue, 05 Sep 2023 19:39:27 +0000

ใครที่เคยนอนตื่นขึ้นมากลางดึกเพราะรู้สึกร้อน ที่นอนชุ่มไปด้วยเหงื่อ ทั้งที่ห้องนอนก็อุณหภูมิเย็นฉ่ำ หันไปมองคนข้างๆ ก็นอนได้ปกติไม่มีเหงื่อไหล อาการแบบนี้เรียกว่า เหงื่อออกตอนกลางคืน หรือเหงื่อออกขณะหลับ (Night Sweats) ซึ่งอาจเป็นสัญญาณเตือนจากโรค หรือความผิดปกติบางอย่างของร่างกายที่ไม่ควรมองข้าม

สารบัญ

ทำความรู้จัก “อาการเหงื่อออกขณะหลับ”
สาเหตุอื่นๆ ของอาการ “อาการเหงื่อออกขณะหลับ”
การรักษา “อาการเหงื่อออกขณะหลับ”
บทส่งท้าย

อาการเหงื่อออกขณะหลับ เป็นอาการที่พบได้ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง สามารถเกิดขึ้นได้จากทั้งพฤติกรรมส่วนตัว และจากภาวะผิดปกติของร่างกาย สำหรับพฤติกรรมส่วนตัวที่เสี่ยงจะทำให้อาการเหงื่อออกขณะหลับ เริ่มตั้งแต่ การนอนโดยไม่ยอมอาบน้ำ และใส่เสื้อผ้าที่หนาเกินไปตอนนอน การดื่มกาแฟ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือการใช้สารเสพติดต่างๆ รวมไปถึงความเครียด เพราะเมื่อเราเครียดมากๆ ร่างกายจะกระตุ้นต่อมเหงื่ออะโพไครน์ (Apocrine glands) ทำให้เหงื่อออกตามซอกคอ รักแร้ ข้อพับ ง่ามขา มากกว่าปกติ

ส่วนการเกิดอาการเหงื่อออกขณะหลับ จากภาวะผิดปกติของร่างกาย สามารถเกิดขึ้นได้จากหลากหลายความผิดปกติ ทั้ง ภาวะที่สตรีเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนหรือวัยทอง ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (เพราะเมื่อระดับน้ำตาลในเลือดต่ำอาจส่งผลให้ร่างกายขับเหงื่อออกมามากผิดปกติ) การติดเชื้อในร่างกาย ความผิดปกติของระบบประสาท

> กลับสู่สารบัญ

สาเหตุอื่นๆที่ให้เกิดอาการเหงื่อออกขณะหลับ เช่น ภาวะนอนกรนและหยุดหายใจขณะหลับ (เพราะร่างกายต้องออกแรงในการหายใจเข้า-ออก มากกว่าปกติ) โรคหัวใจล้มเหลว (เพราะร่างกายหอบเหนื่อย จากน้ำท่วมปอดหรือหัวใจเต้นเร็ว)หรือโรคเอดส์ (เพราะการติดเชื้อ HIV ในร่างกาย ทำให้ภูมิคุ้มกันในร่างกายต่ำ และอาจมีเหงื่อออกขณะหลับได้) และมีโอกาสถึงขั้นเป็น มะเร็ง (เพราะอาการเหงื่อออกตอนกลางคืนอาจเป็นสัญญาณแรกเริ่มของมะเร็งบางชนิด เช่น มะเร็งเม็ดเลือดขาว หรือมะเร็งต่อมน้ำเหลือง)

> กลับสู่สารบัญ

ในด้านการรักษา อาการเหงื่อขณะหลับที่ไม่เกี่ยวข้องกับโรคหรือภาวะผิดปกติมักไม่ส่งผลอันตราย แพทย์จะสอบถามอาการความผิดปกติและประวัติทางการแพทย์ของผู้ป่วย ตรวจร่างกวยเพื่อหาสาเหตุ ร่วมกับการตรวจด้วยวิธีอื่นเพิ่มเติม ถ้าเป็นอาการเหงื่อออกขณะหลับ ที่เกิดจากพฤติกรรมส่วนตัว แพทย์อาจเพียงแนะนำให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น เรื่องชุดที่ใส่นอน งดดื่มกาแฟ หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ก่อนเข้านอน ฯลฯ

แต่หากเป็นกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการเหงื่อขณะหลับจากโรคหรืออาการผิดปกติทางร่างกายที่ต้องได้รับการรักษา แพทย์จะเลือกวิธีการรักษาตามสาเหตุของแต่ละโรค เช่น ภาวะวัยทอง แพทย์อาจให้ฮอร์โมนทดแทน เพื่อบรรเทาอาการเหงื่อออกตอนกลางคืน การติดเชื้อ แพทย์อาจใช้ยาปฏิชีวนะ ยาต้านไวรัส หรือยาอื่นๆ เป็นตัวช่วย หากแพทย์สงสัยว่าเกิดจากภาวะหยุดหายใจขณะหลับ แพทย์จะส่งตรวจการนอนหลับ (Sleep Test) เพื่อตรวจการทำงานของร่างกายขณะที่นอนหลับอย่างละเอียด หากมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับจริง แพทย์มักรักษาด้วยการใช้เครื่อง CPAP

> กลับสู่สารบัญ

แม้อาการเหงื่อออกขณะหลับเป็นอาการที่อาจเกิดได้จากหลายปัจจัย แต่ก็มีวิธีที่พอจะหลีกเลี่ยงและลดความเสี่ยง จากกี่ปรับพฤติกรรมส่วนตัวในการนอนได้ เช่น หลีกเลี่ยงอาหารรสจัดโดยเฉพาะในหญิงที่เข้าสู่วัยทอง หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ หรือคาเฟอีน ก่อนนอน ปรับบรรยากาศของห้องนอนให้อากาศถ่ายเทสะดวก ไม่อับ ไม่ร้อนจนเกินไป ใส่เสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี ที่สำคัญควรหมั่นตรวจสุขภาพประจำปีเสมอ หากพบความผิดปกติจะได้รักษาได้อย่างทันท่วงที

ภาวะเหงื่อออกขณะหลับ อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคร้าย และมีความสำคัญมากกว่าที่หลายคนคิด อย่ามองข้ามความผิดปกติเพียงเล็กน้อยของร่างกาย หากเกิดขึ้นบ่อยครั้งควรเข้าพบแพทย์ เพื่อขอคำแนะนำในการวินิจฉัยสาเหตุและรักษาอย่างทันท่วงที

> กลับสู่สารบัญ

ปรึกษาและรักษาด้วยแพทย์เฉพาะทางด้านการนอน

ศูนย์ Sleep lab กรุงเทพ สลีป เซ็นเตอร์ ยินดีให้บริการ และพร้อมให้คำปรึกษาแก้ไขปัญหานอนกรน แก้อาการนอนกรน ผู้หญิง-ผู้ชาย พร้อมบริการรักษาภาวะนอนกรน และหยุดหายใจขณะหลับชนิดอุดกั้น (Obstructive Sleep Apnea) โดยการใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก (CPAP) โดยแพทย์เฉพาะทางที่ได้รับการรับรองจาก American Board of Sleep Medicine และเจ้าหน้าที่ ที่คอยให้บริการอย่างอบอุ่น สุภาพ และเป็นกันเอง ในบรรยากาศที่พักส่วนตัวที่เงียบสงบ และร่มรื่น

> กลับสู่สารบัญ