ใครที่รู้ตัวว่าตัวเองง่วงนอนตลอดเวลา นอนเท่าไหร่ก็รู้สึกไม่พอ บางครั้งเผลอหลับไปโดยไม่รู้ตัว อย่ามองอาการเหล่านี้ว่าเป็นเรื่องปกติ เพราะอาจเป็นสัญญาณเตือนภัยจาก โรคลมหลับ (Narcolepsy) อีกหนึ่งโรคอันตรายที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของการนอน
อาการของโรคลมหลับ
- ง่วงนอนอย่างมากในช่วงเวลากลางวัน พร้อมนอนได้ในทุกสถานการณ์ แต่พอได้งีบหลับแล้วจะสดชื่นขึ้นมาสักพักหนึ่ง แล้วก็จะรู้สึกง่วงอีกครั้งในเวลาไม่นาน
- เมื่อมีอารมณ์เปลี่ยนแปลง เช่น เครียด เศร้า ตกใจ อาจมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงกะทันหัน คอตก หรือถึงขั้นล้มพับลงกับพื้น
- มีอาการคล้ายภาวะผีอำ (Sleep Paralysis) ไม่สามารถขยับตัวได้ขณะกำลังจะตื่น ซึ่งอาการนี้มักเกิดในระยะสั้นๆ
- มองเห็นภาพหลอนในขณะหลับหรือกึ่งหลับกึ่งตื่น อาจเป็นเรื่องราวฝังใจ หรือสิ่งน่ากลัวต่างๆ ที่วนเวียนอยู่ในสมอง
- มีอาการที่ส่งผลกระทบด้านอื่นๆ เช่น ปวดศีรษะ หลงลืม ขาดสมาธิ หรือไปถึงขั้นซึมเศร้า
เราต้องหมั่นดูแลและใส่ใจสุขภาพของตนเองให้ดี บางครั้งการง่วงนอนบ่อยกว่าปกติ อาจไม่ได้เกิดจากความเหนื่อยล้า หรือการพักผ่อนไม่พอเท่านั้น แต่มาจากโรคภัยที่ไม่เคยรู้มาก่อน
สาเหตุของโรคลมหลับ
- สารเคมีในสมองที่ชื่อว่า ไฮโปเครติน (Hypocretin) ซึ่งเป็นสารที่สัมพันธ์กับวงจรการหลับและตื่นในสมอง มีปริมาณต่ำลงจนเกินไป อาจเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ โดยมีภาวะภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง ต่อต้านโปรตีนบางชนิดที่ถูกผลิตขึ้นมาจากสมอง ซึ่งส่งผลให้สารไฮโปรเครตินมีปริมาณลดลง
- เกิดขึ้นจากโรคที่เกี่ยวกับสมองโดยตรง จนอาจทำให้เกิดความผิดปกติของสมองส่วนที่มีการสร้างสารไฮโปเครติน เช่น มะเร็งสมอง สมองอักเสบ เป็นต้น
- ปัจจัยความผิดปกติทางพันธุกรรม และสาเหตุทางพันธุกรรม
- ความเครียดสะสมที่มากเกินไป และการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการนอนอย่างเฉียบพลัน ก็มีส่วนที่อาจทำให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติได้เช่นกัน
โรคลมหลับสามารถตรวจเช็คได้ด้วย การตรวจการนอนหลับ Sleep Test เพื่อตรวจการนอนหลับที่ผิดปกติ หากคิดว่าตนเองหรือคนใกล้ตัวมีอาการเหล่านี้ ควรไปพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อปรึกษาปัญหาให้แน่ชัด
ผลกระทบและอันตรายที่เกิดจากโรคลมหลับ
- การใช้ชีวิตประจำวัน การเรียน รวมถึงการทำงาน ไม่สามารถทำได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ อาจส่งผลกระทบทั้งต่อตนเองและเพื่อนร่วมงาน
- ผู้ป่วยโรคลมหลับ จะมีโอกาสเป็นโรคอ้วนได้มากกว่าคนทั่วไป
- ความสัมพันธ์ต่อผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนร่วมงาน คนรัก ครอบครัว อาจแย่ลง เพราะทุกคนจะมองว่าเราเป็นคนขี้เกียจที่พร้อมจะนอนหลับได้ตลอดเวลา
- นำไปสู่การเกิดอุบัติเหตุร้ายแรง เพราะเสี่ยงต่อการเกิดอาการหลับโดยไม่รู้ตัวในขณะทำกิจกกรมที่อันตราย เช่น ขณะขับรถ เป็นต้น
ผลกระทบที่เกิดจากโรคลมหลับอาจมากกว่าที่หลายคนคิด ไล่ระดับไปตั้งแต่เรื่องเล็กน้อยไปจนถึงขั้นอันตรายร้ายแรง ที่เราไม่ควรมองข้ามความเสี่ยงเหล่านั้น
การรักษาโรคลมหลับ
- เริ่มจากการปรับพฤติกรรมการนอน ผ่อนคลายร่างกายก่อนเข้านอน ปรับเวลาชีวิตในการนอนและการตื่นให้เป็นเวลาเดียวกันทุกวัน
- การใช้ยาที่กระตุ้นระบบประสาทส่วนกลาง ช่วยให้ผู้ป่วยตื่นอยู่ตลอดเวลาในตอนกลางวัน แต่อาจทำให้มีผลข้างเคียง เช่น ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ปากแห้ง ได้ ต้องได้รับคำปรึกษาจากแพทย์ก่อน
- การใช้ยากลุ่มเอสเอสอาร์ไอ Selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) และกลุ่มเอสเอ็นอาร์ไอ Serotonin and norepinephrine reuptake inhibitors (SNRIs) ที่มีคุณสมบัติช่วยบรรเทาอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง ภาวะผีอำ และภาวะประสาทหลอน แต่ต้องได้รับคำปรึกษาจากแพทย์ก่อน
- การใช้ยาโซเดียมออกซีเบต ที่ช่วยเกี่ยวกับการนอนหลับในตอนกลางคืน และมีประสิทธิภาพสูงในการบรรเทาอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง แต่ก็มีผลข้างเคียงเช่นกัน ต้องได้รับคำปรึกษาจากแพทย์ก่อน
บทสรุป
โรคลมหลับแม้จะยังไม่มียาที่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถควบคุมอาการไม่ให้รุนแรงได้ โดยแพทย์จะพิจารณาให้ยาที่เหมาะสมตามอาการ และติดตามผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วย ให้สามารถมีกิจวัตรประจำวันที่เหมาะสมตามต้องการ
ศูนย์ Sleep lab ที่ให้การตรวจการนอนหลับ (sleep test) กรุงเทพ สลีป เซ็นเตอร์ ยินดีให้บริการ และพร้อมให้คำปรึกษาแก้ไขปัญหานอนกรน แก้อาการนอนกรน ผู้หญิง-ผู้ชาย พร้อมบริการรักษาภาวะนอนกรน และหยุดหายใจขณะหลับชนิดอุดกั้น (Obstructive Sleep Apnea) โดยการใช้เครื่อง CPAP เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก โดยแพทย์เฉพาะทางที่ได้รับการรับรองจาก American Board of Sleep Medicine และเจ้าหน้าที่ ที่คอยให้บริการอย่างอบอุ่น สุภาพ และเป็นกันเอง ในบรรยากาศที่พักส่วนตัวที่เงียบสงบ และร่มรื่น
กรุงเทพ สลีป เซ็นเตอร์
ศูนย์ตรวจรักษาภาวะนอนกรน และนอนไม่หลับ
เพื่อให้การนอนของคุณ เป็นช่วงเวลาแห่งการพักผ่อนอย่างแท้จริง
โทรปรึกษา 064-649-1919, 02-089-8687
